നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുൻപ് നടന്ന ഒരു സാമ്പത്തിക ഇടപാടിന്റെ പേരിൽ ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരിനെ പ്രതിക്കൂട്ടിലാക്കാൻ ഒരുങ്ങുകയാണ് മധ്യപ്രദേശിലെ സീഹോറിൽ നിന്നുള്ള ഒരു പ്രമുഖ കുടുംബം.
ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്ത് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടത്തിന് നൽകിയ വായ്പ പലിശ സഹിതം തിരികെ വേണമെന്ന ആവശ്യവുമായി സേഠ് ജുമ്മാ ലാൽ റുത്തിയയുടെ പിൻഗാമികളാണ് ഇപ്പോൾ രംഗത്തെത്തിയിരിക്കുന്നത്.
ചരിത്രരേഖകൾ പ്രകാരം 1917-ൽ യുദ്ധപ്രതിസന്ധിയിൽ ഉലഞ്ഞ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടം സാമ്പത്തിക സഹായത്തിനായി അക്കാലത്തെ പ്രമുഖ വ്യാപാരിയായിരുന്ന സേഠ് ജുമ്മാ ലാലിനെ സമീപിക്കുകയായിരുന്നു.
തന്റെ പക്കൽ നിന്നു അക്കാലത്ത് വലിയൊരു തുകയായ 35,000 രൂപ അദ്ദേഹം ഭരണകൂടത്തിന് കൈമാറി. ഈ തുക കൃത്യമായി തിരിച്ചടയ്ക്കാമെന്ന് ഉറപ്പുനൽകുന്ന ഔദ്യോഗിക രേഖകളും അന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ അദ്ദേഹത്തിന് നൽകിയിരുന്നു.
കാലക്രമേണ ഇന്ത്യക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിക്കുകയും വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോവുകയും ചെയ്തതോടെ ഈ ഇടപാട് മറന്നുപോയി. 1937-ൽ ജുമ്മാ ലാൽ അന്തരിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ സേഠ് മാണിക് ചന്ദ് റുത്തിയയാണ് ഈ രേഖകൾ സൂക്ഷിച്ചുവെച്ചത്.
2013-ൽ മാണിക് ചന്ദിന്റെ മരണശേഷം ഈ രേഖകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ വിവേക് റുത്തിയയുടെ കൈവശം എത്തിച്ചേർന്നു. അടുത്ത കാലത്ത് പഴയ കുടുംബരേഖകളും വിൽപത്രവും പരിശോധിക്കുന്നതിനിടയിലാണ് ചരിത്രപരമായ ഈ കടപ്പത്രം വിവേകിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടുന്നത്.
ഏകദേശം 22 വർഷത്തോളം വീട്ടിലെ അലമാരയിൽ മാറ്റമില്ലാതെ കിടന്ന ഈ രേഖകൾ ഇപ്പോൾ ഒരു വലിയ നിയമപോരാട്ടത്തിനാണ് വഴിതുറക്കുന്നത്.
ഇന്നത്തെ കണക്കനുസരിച്ച് കേവലം പണപ്പെരുപ്പം മാത്രം കണക്കിലെടുത്താൽ പോലും അന്നത്തെ 35,000 രൂപയ്ക്ക് ഏകദേശം 1.85 കോടി രൂപയിലധികം മൂല്യമുണ്ട്. ഇതിനോടൊപ്പം കഴിഞ്ഞ 109 വർഷത്തെ പലിശ കൂടി ചേർത്താൽ ഈ തുക കോടികളായി ഉയരും.
ഇത് വെറുമൊരു സാമ്പത്തിക ലാഭത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള നീക്കമല്ലെന്നും മറിച്ച് ചരിത്രപരമായ ഒരു നീതി നടപ്പിലാക്കാനാണ് താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്നും വിവേക് റുത്തിയ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഒരു രാജ്യം അതിന്റെ മുൻഗാമികൾ ഒപ്പുവെച്ച സാമ്പത്തിക ബാധ്യതകളിൽ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞുമാറാൻ പാടില്ലെന്ന അന്താരാഷ്ട്ര നിയമം മുൻനിർത്തി ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരിന് നിയമപരമായ നോട്ടീസ് അയക്കാനാണ് കുടുംബത്തിന്റെ തീരുമാനം.
സീഹോറിലെ സാമൂഹിക-കാരുണ്യ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ മുൻപന്തിയിലുള്ള റുത്തിയ കുടുംബം, ഈ തുക തിരികെ ലഭിക്കുകയാണെങ്കിൽ അത് പൊതുനന്മയ്ക്കായി വിനിയോഗിക്കാനാണ് പദ്ധതിയിടുന്നത്.
നൂറ്റാണ്ട് പഴക്കമുള്ള രേഖകളുടെ ആധികാരികത കോടതിയിൽ തെളിയിക്കുക എന്നത് വലിയ വെല്ലുവിളിയാണെങ്കിലും, ആവശ്യമെങ്കിൽ നെതർലൻഡ്സിലെ ഹേഗ് ആസ്ഥാനമായുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര നീതിന്യായ കോടതിയെ വരെ സമീപിക്കാൻ ഇവർ തയ്യാറെടുക്കുകയാണ്.
ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഈ പഴയ കടം അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ തന്നെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുമെന്നാണ് നിയമവിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നത്.