ഇ​ന്ത്യ​യു​ടെ രാ​ഷ്‌​ട്രീ​യ ച​ക്ര​വാ​ള​ത്തി​ൽ 1975ലെ ​അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ പ്ര​ഖ്യാ​പ​ന​വും അ​തി​നു​ശേ​ഷ​മു​ള്ള സം​ഭ​വ​ങ്ങ​ളും ഏ​റെ ച​ർ​ച്ച ചെ​യ്യ​പ്പെ​ട്ടി​ട്ടു​ള്ള ഒ​ന്നാ​ണ്. ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി എ​ന്ന ഇ​ന്ത്യ ക​ണ്ട ഏ​റ്റ​വും ധീ​ര​യാ​യ പ്ര​ധാ​ന​മ​ന്ത്രി​യു​ടെ യ​ശഃ​സി​ൽ ക​റ പ​ര​ത്താ​ൻ അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ​യു​മാ​യി ബ​ന്ധ​പ്പെ​ട്ട കാ​ര്യ​ങ്ങ​ൾ അ​വ​ര​വ​രു​ടെ താ​ത്പ​ര്യ​ങ്ങ​ൾ​ക്ക​നു​സ​രി​ച്ച് പ​ല​രും ത​രാ​ത​രം ഉ​പ​യോ​ഗി​ച്ചി​ട്ടു​മു​ണ്ട്. ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി​യോ​ടു​ള്ള വ്യ​ക്തി​പ​ര​മാ​യ ഇ​ഷ്ടാ​നി​ഷ്ട​ങ്ങ​ൾ​ക്ക​പ്പു​റം അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ​യു​ടെ വ​സ്തു​നി​ഷ്ഠ​മാ​യ പ​ഠ​ന​ങ്ങ​ൾ കാ​ര്യ​മാ​യി ന​ട​ന്നി​ട്ടി​ല്ല എ​ന്ന​താ​ണ് യാ​ഥാ​ർ​ഥ്യം. ഓ​രോ​രു​ത്ത​രും അ​വ​ര​വ​രു​ടെ സ്ഥാ​പി​ത താ​ത്പ​ര്യ​ങ്ങ​ൾ​ക്ക​നു​സ​രി​ച്ച് അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ​യ്ക്ക് പു​തി​യ വ്യാ​ഖ്യാ​ന​ങ്ങ​ൾ ന​ൽ​കി. അ​ത്ത​ര​മൊ​രു വ്യാ​ഖ്യാ​ന​മാ​ണ് ഡോ. ​ശ​ശി ത​രൂ​ർ എം​പി​യു​ടെ ‘അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ​യു​ടെ പാ​ഠ​മു​ൾ​ക്കൊ​ണ്ട്’ എ​ന്ന ലേ​ഖ​ന​ത്തി​ലും കാ​ണു​ന്ന​ത്.

ച​രി​ത്രബോ​ധ​മി​ല്ലാ​ത്ത വി​മ​ർ​ശ​ന​ങ്ങ​ൾ

ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി​യു​ടെ ച​രി​ത്ര​ത്തെ ആ​ക്ഷേ​പി​ക്കാ​ൻ ച​രി​ത്ര​ത്തി​ന്‍റെ ഏ​ടു​ക​ൾ പ​ര​തു​ന്ന​വ​ർ​ക്ക് അ​സ്ഥാ​ന​ത്ത് വീ​ണു​കി​ട്ടു​ന്ന ഒ​രു വ​ടി എ​ന്ന ആ​ഖ്യാ​ന​ങ്ങ​ൾ​ക്ക​പ്പു​റം അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ​യു​ടെ സ​ത്യ​സ​ന്ധ​മാ​യ വി​ല​യി​രു​ത്ത​ലു​ക​ളി​ലേ​ക്ക് ക​ട​ക്കാ​ൻ ശ​ശി ത​രൂ​രി​ന്‍റെ ലേ​ഖ​ന​ത്തി​ന് ക​ഴി​ഞ്ഞി​ട്ടി​ല്ല. ശ​ശി ത​രൂ​ർ ലേ​ഖ​ന​ത്തി​ൽ പ​റ​യു​ന്ന പൗ​ര​സ്വാ​ത​ന്ത്ര്യം, പ​ത്രസ്വാ​ത​ന്ത്ര്യം, സെ​ൻ​സ​ർ​ഷി​പ്പ് തു​ട​ങ്ങി​യ പ​തി​വ് ക്ലീ​ഷേ​ക​ൾ​ക്ക​പ്പു​റം അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ അ​ന്ന് പ്ര​ഖ്യാ​പി​ച്ചി​രു​ന്നി​ല്ലെ​ങ്കി​ൽ ഈ ​രാ​ജ്യം ഇ​ന്ന് എ​വി​ടെ എ​ത്തി​നി​ൽ​ക്കു​മാ​യി​രു​ന്നു എ​ന്ന് കാ​ണാ​തെപോ​യ​തെ​ന്തു​കൊ​ണ്ട്? ബാ​ര​ക്കു​ക​ളി​ൽ​നി​ന്നു പു​റ​ത്തി​റ​ങ്ങി പ​ട്ടാ​ള​ത്തോ​ട് ക​ലാ​പ​ത്തി​ന് ആ​ഹ്വാ​നം ചെ​യ്ത ജെ​പി​യു​ടെ ജ​നാ​ധി​പ​ത്യ വി​രു​ദ്ധ​ത ലേ​ഖ​നം പ​രാ​മ​ർ​ശി​ക്കാ​ത്ത​ത് എ​ന്തു​കൊ​ണ്ട്? തെ​ര​ഞ്ഞെ​ടു​പ്പി​ൽ പ​രാ​ജ​യ​പ്പെ​ടു​മെ​ന്നും ജ​ന​വി​കാ​രം കോ​ൺ​ഗ്ര​സി​ന് എ​തി​രാ​ണെ​ന്നും അ​റി​ഞ്ഞു​കൊ​ണ്ട് 1977 ജ​നു​വ​രി 18ന് ​പൊ​തു​തെ​ര​ഞ്ഞെ​ടു​പ്പു പ്ര​ഖ്യാ​പി​ച്ച് ജ​ന​ങ്ങ​ളു​ടെ കോ​ട​തി​യി​ൽ പോ​കാ​നു​ള്ള ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി​യു​ടെ ഉ​ന്ന​ത​മാ​യ ജ​നാ​ധി​പ​ത്യബോ​ധം ശ​ശി ത​രൂ​ർ ലേ​ഖ​ന​ത്തി​ൽ എ​വി​ടെ​യെ​ങ്കി​ലും പ​രാ​മ​ർ​ശി​ച്ചി​ട്ടു​ണ്ടോ?

അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ​യ്ക്കു കാ​ര​ണം ജെ​പി പ്ര​സ്ഥാ​നം

അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ​യു​മാ​യി ബ​ന്ധ​പ്പെ​ട്ട കാ​ര്യ​ങ്ങ​ൾ അ​തി​ശ​യോ​ക്തി​യോ​ടെ​യും പ​ർ​വ​തീ​ക​രി​ച്ചും അ​വ​ത​രി​പ്പി​ക്കു​ന്ന ശ​ശി ത​രൂ​ർ എ​ന്തു​കൊ​ണ്ട് അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ പ്ര​ഖ്യാ​പി​ക്ക​പ്പെ​ട്ടു എ​ന്ന​ത് സൗ​ക​ര്യ​പൂ​ർ​വം മ​റ​ക്കു​ക​യാ​ണ്. ക​ലാ​പ​സ​മാ​ന​മാ​യി​രു​ന്നു അ​ന്ന് രാ​ജ്യ​ത്തെ സാ​ഹ​ച​ര്യ​ങ്ങ​ൾ. 1975 ജൂ​ൺ 26ന് ​പു​ല​ർ​ച്ചെ അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ പ്ര​ഖ്യാ​പി​ച്ചു​കൊ​ണ്ട് ഓ​ൾ ഇ​ന്ത്യ റേ​ഡി​യോ​യി​ൽ ന​ട​ത്തി​യ പ്ര​സം​ഗ​ത്തി​ൽ അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ പ്ര​ഖ്യാ​പ​ന​ത്തി​ന് പ്ര​ധാ​ന​മാ​യും മൂ​ന്ന് കാ​ര​ണ​ങ്ങ​ളാ​ണ് ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി ചൂ​ണ്ടി​ക്കാ​ട്ടി​യ​ത്. ത​ന്നെ അ​ധി​കാ​ര​ത്തി​ൽ​നി​ന്നു പു​റ​ത്താ​ക്കാ​ൻ ജ​യ​പ്ര​കാ​ശ് നാ​രാ​യ​ൺ ആ​രം​ഭി​ച്ച പ്ര​സ്ഥാ​നം രാ​ജ്യ​ത്തി​ന്‍റെ സു​ര​ക്ഷ​യും ജ​നാ​ധി​പ​ത്യ​വും അ​പ​ക​ട​ത്തി​ലാ​ക്കി എ​ന്നാ​യി​രു​ന്നു ഒ​ന്നാ​മ​ത്തെ പ​രാ​മ​ർ​ശം. ഇ​ന്ത്യ​യി​ൽ അ​ന്ന് നി​ല​നി​ന്നി​രു​ന്ന രാ​ഷ്‌​ട്രീ​യ സാ​ഹ​ച​ര്യ​ങ്ങ​ൾ പ​രി​ശോ​ധി​ച്ചാ​ൽ ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി​യു​ടെ ആ​ശ​ങ്ക​ക​ൾ ശ​രി​യാ​യി​രു​ന്നു എ​ന്നു കാ​ണാം.

രാ​ജ്യ​ത്ത് ക​ലാ​പ​വും അ​ട്ടി​മ​റി​ക​ളും സൃ​ഷ്ടി​ച്ച് ഭ​ര​ണം പി​ടി​ക്കാ​നാ​യി​രു​ന്നു ജ​യ​പ്ര​കാ​ശ് നാ​രാ​യ​ൺ എ​ന്ന ജെ​പി​യു​ടെ നേ​തൃ​ത്വ​ത്തി​ൽ പ്ര​തി​പ​ക്ഷം ശ്ര​മി​ച്ച​ത്. ജ​നാ​ധി​പ​ത്യ സ​ർ​ക്കാ​രി​നെ അ​ക്ര​മ​ത്തി​ലൂ​ടെ അ​ട്ടി​മ​റി​ക്കാ​ൻ പ്ര​തി​പ​ക്ഷം പ​ദ്ധ​തി​യി​ടു​ക​യാ​ണെ​ന്ന അ​ഭ്യൂ​ഹം രാ​ജ്യ​മെ​മ്പാ​ടും പ്ര​ച​രി​ച്ചി​രു​ന്നു. ജ​ന​സം​ഘ​വും ക​മ്യൂ​ണി​സ്റ്റു​കാ​രും ആ​ർ​എ​സ്എ​സു​കാ​രും ന​ക്സ​ലൈ​റ്റു​ക​ളും ഉ​ൾ​പ്പെ​ടെ രാ​ജ്യ​ത്തെ മു​ഴു​വ​ൻ പ്ര​തി​പ​ക്ഷ പാ​ർ​ട്ടി​ക​ളോ​ടും ത​ന്‍റെ പ്ര​സ്ഥാ​ന​ത്തി​ൽ ചേ​രാ​ൻ അ​ദ്ദേ​ഹം ആ​ഹ്വാ​നം ചെ​യ്തു. ജെ​പി​യു​ടെ പ്രാ​ഥ​മി​ക ദൗ​ത്യം ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി​യു​ടെ സ​ർ​ക്കാ​രി​നെ പു​റ​ത്താ​ക്കു​ക​യും കോ​ൺ​ഗ്ര​സി​നെ ത​ക​ർ​ത്ത് ‘പാ​ർ​ട്ടി​ര​ഹി​ത ജ​നാ​ധി​പ​ത്യം’ സ്ഥാ​പി​ക്കു​ക​യും ചെ​യ്യു​ക എ​ന്ന​താ​യി​രു​ന്നു. ഇ​തി​ന് ഏ​തു മാ​ർ​ഗം സ്വീ​ക​രി​ക്കാ​നും അ​ദ്ദേ​ഹം ത​യാ​റാ​യി​രു​ന്നു .

1975 ഫെ​ബ്രു​വ​രി 15ന് ​ജെ​പി സ​ർ​ക്കാ​ർ ജീ​വ​ന​ക്കാ​രെ അ​ഭി​സം​ബോ​ധ​ന ചെ​യ്യു​ക​യും സ​ർ​ക്കാ​ർ ഉ​ത്ത​ര​വു​ക​ൾ പാ​ലി​ക്ക​രു​തെ​ന്ന് സൈ​ന്യ​ത്തെ​യും പോ​ലീ​സി​നെ​യും പ്രേ​രി​പ്പി​ക്കു​ക​യും ചെ​യ്തു. ഏ​റ്റ​വും ജ​നാ​ധി​പ​ത്യ​വി​രു​ദ്ധ​മാ​യ ന​ട​പ​ടി​ക​ളി​ലൂ​ടെ രാ​ജ്യ​ത്തെ ജ​നാ​ധി​പ​ത്യ സ​ർ​ക്കാ​രി​നെ അ​ട്ടി​മ​റി​ക്കാ​നു​ള്ള ഏ​റ്റ​വും ഹീ​ന​മാ​യ ശ്ര​മ​മാ​ണ് ജെ​പി പ്ര​സ്ഥാ​ന​ത്തി​ന്‍റെ അ​ണി​യ​റ​യി​ൽ ന​ട​ന്ന​ത്. 1975 ജൂ​ൺ അ​ഞ്ചി​ന് ദി​ല്ലി​യി​ൽ വി​രാ​ട് റാ​ലി​യി​ൽ ജെ​പി, രാ​ജ്യ​ത്തെ പോലീ​സു​കാ​രോ​ടും പ​ട്ടാ​ള​ത്തോ​ടു​മാ​യി ഏ​റെ വി​വാ​ദ​പ​ര​മാ​യ ഒ​രു ആ​ഹ്വാ​നം ന​ട​ത്തി: “നി​യ​മ​വി​രു​ദ്ധ​മാ​യ ആ​ജ്ഞ​ക​ൾ അ​നു​സ​രി​ക്കാ​ൻ നി​ങ്ങ​ൾ​ക്ക് ബാ​ധ്യ​ത​യി​ല്ല.” ഇ​ത് പ​ട്ടാ​ള​ത്തി​ന് ന​ൽ​കി​യ ക​ലാ​പാ​ഹ്വാ​ന​മാ​യി വ്യാ​ഖ്യാ​നി​ക്ക​പ്പെ​ട്ടു. ഒ​രു പ​ട്ടാ​ള അ​ട്ടി​മ​റി​യെ​പ്പോ​ലും രാ​ജ്യം ഭ​യ​പ്പെ​ട്ട നാ​ളു​ക​ളാ​യി​രു​ന്നു അ​ത്.

സം​സാ​രി​ക്കു​ന്ന തെ​ളി​വു​ക​ൾ

ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി ആ​രോ​പി​ച്ച ഗൂ​ഢാ​ലോ​ച​നാ സി​ദ്ധാ​ന്തം അ​ക്കാ​ല​ത്ത് വ​ലി​യ ച​ർ​ച്ച​യാ​കാ​തെ പോ​യ​തി​നു പ്ര​ധാ​ന കാ​ര​ണം തെ​ളി​വു​ക​ളു​ടെ അ​ഭാ​വ​മാ​യി​രു​ന്നു. ത​ത്ഫ​ല​മാ​യി ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി ഏ​കാ​ധി​പ​തി​യും അ​ധി​കാ​ര​മോ​ഹി​യും ജ​നാ​ധി​പ​ത്യവി​രു​ദ്ധ​യു​മാ​യി ചി​ത്രീ​ക​രി​ക്ക​പ്പെ​ട്ടു. പ​ക്ഷേ ഇ​ന്ന് ഇ​ന്ദി​രാ ഗാ​ന്ധി സം​ശ​യി​ച്ചി​രു​ന്ന ഗൂ​ഢാ​ലോ​ച​ന​യെ സാ​ധൂ​ക​രി​ക്കു​ന്ന നി​ര​വ​ധി തെ​ളി​വു​ക​ൾ പു​റ​ത്തു​വ​ന്നി​ട്ടു​ണ്ട്. 2005ൽ ​യു​എ​സ് സ്റ്റേ​റ്റ് ഡി​പ്പാ​ർ​ട്ട്മെ​ന്‍റ് പ​ര​സ്യ​പ്പെ​ടു​ത്തി​യ അ​മേ​രി​ക്ക​യു​ടെ ന​യ​ത​ന്ത്ര രേ​ഖ​ക​ളും 2010 മു​ത​ൽ വി​ക്കി​ലീ​ക്സ് ചോ​ർ​ത്തി പ​ര​സ്യ​മാ​ക്കി​യ വൈ​റ്റ് ഹൗ​സ് ടേ​പ്പു​ക​ളും 2024ൽ ​പോ​ൾ എം. ​മാ​ക്ഗ്രാ​ർ എ​ഴു​തി കേം​ബ്രി​ജ് യൂ​ണി​വേ​ഴ്സി​റ്റി പ്ര​സ് പ്ര​സി​ദ്ധീ​ക​രി​ച്ച Spying in South Asia എ​ന്ന പു​സ്ത​ക​ത്തി​ലെ വി​ശ​ദാം​ശ​ങ്ങ​ളും ഗൂ​ഢാ​ലോ​ച​നാ വാ​ദ​ത്തെ സാ​ധൂ​ക​രി​ക്കു​ന്ന​താ​ണ്.

വി​ക്കി​ലീ​ക്സ് 2006ൽ ​ചോ​ർ​ത്തി​യ രേ​ഖ​ക​ളി​ൽ 1975 മാ​ർ​ച്ച് 11ന് ​ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി ഇ​ന്ത്യ​യി​ൽ സി​ഐ​എ ന​ട​ത്തു​ന്ന ര​ഹ​സ്യനീ​ക്ക​ങ്ങ​ളെ​ക്കു​റി​ച്ച് പ​രാ​മ​ർ​ശി​ച്ച​താ​യി പ​റ​യു​ന്നു. ‘ALLEGED CIA ACTIVITIES IN INDIA’ എ​ന്ന പ്ര​ത്യേ​ക ത​ല​ക്കെ​ട്ടി​ൽ UNCLASSIFIED 1975NEWDE03523 എ​ന്ന ന​മ്പ​റി​ലു​ള്ള ര​ഹ​സ്യ​രേ​ഖ​യാ​ണ് വി​ക്കി​ലീ​ക്സ് ചോ​ർ​ത്തി പു​റ​ത്തു​വി​ട്ട​ത്. 2024ൽ ​പോ​ൾ എം. ​മാ​ക്ഗ്രാ​ർ, ഇ​ന്ത്യ​യി​ൽ സി​ഐ​എ​യു​ടെ ഇ​ട​പെ​ട​ലു​ക​ൾ ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി പ്ര​തീ​ക്ഷി​ച്ചി​രു​ന്ന​താ​യി രേ​ഖ​പ്പെ​ടു​ത്തി​യി​ട്ടു​ണ്ട്. പു​സ്ത​ക​ത്തി​ലെ എ​ട്ടാം അ​ധ്യാ​യ​ത്തി​ൽ “The Foreign Hand: Indira Gandhi and the Politics of Intelligence” എ​ന്ന ത​ല​ക്കെ​ട്ടി​ൽ ഇ​തി​ന്‍റെ വി​ശ​ദാം​ശ​ങ്ങ​ൾ രേ​ഖ​പ്പെ​ടു​ത്തി​യി​ട്ടു​ണ്ട്. ആ​ഭ്യ​ന്ത​ര​മാ​യി രാ​ജ്യ​ത്തി​നു​ള്ളി​ൽ ന​ട​ക്കു​ന്ന പ​ല പ്ര​ശ്‌​ന​ങ്ങ​ൾ​ക്കും പി​ന്നി​ൽ സി​ഐ​എ​യു​ടെ ദു​രു​ദ്ദേ​ശ്യ​പ​ര​മാ​യ കൈ​ക​ളു​ണ്ടെ​ന്ന് ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി വി​ശ്വ​സി​ച്ചി​രു​ന്നു.

അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ​യ്‌​ക്കു മു​ന്‍​പ് ഇ​ന്ദി​ര​യു​ടെ ജീ​വ​ന് സി​ഐ​എ​യി​ല്‍​നി​ന്നു ഭീ​ഷ​ണി​യു​ണ്ടെ​ന്ന് റ​ഷ്യ​യു​ടെ ചാ​ര​സം​ഘ​ട​ന​യാ​യ കെ​ജി​ബി​യു​ടെ ഏ​ജ​ന്‍റു​മാ​ര്‍ നി​ര​ന്ത​രം ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി​യെ​യും സ​ര്‍​ക്കാ​രി​ലെ ഉ​ന്ന​ത​രെ​യും അ​റി​യി​ച്ചി​രു​ന്ന​തി​ന്‍റെ തെ​ളി​വു​ക​ൾ പു​റ​ത്തു​ വ​ന്നി​ട്ടു​ണ്ട്. കെ​ജി​ബി ആ​സ്ഥാ​ന​ത്ത് ആ​ര്‍​ക്കൈ​വ്‌​സി​ലെ മു​ന്‍ ഉ​ദ്യോ​ഗ​സ്ഥ​നാ​യി​രു​ന്ന വാ​സി​ലി മി​ത്രോ​ഖി​ന്‍ ഒ​ളി​ച്ചു​ക​ട​ത്തി​യ 2000ത്തില​ധി​കം പേ​ജു​ള്ള ര​ഹ​സ്യ​രേ​ഖ​ക​ളെ അ​ടി​സ്ഥാ​ന​മാ​ക്കി മി​ത്രോ​ഖി​നും ബ്രി​ട്ടീ​ഷ് എ​ഴു​ത്തു​കാ​ര​നാ​യ ക്രി​സ്റ്റ​ഫ​ര്‍ ആ​ന്‍​ഡ്രു​വും ചേ​ര്‍​ന്ന് പ്ര​സി​ദ്ധീ​ക​രി​ച്ച ‘The Mitrokhin Archive : The KGB and the World’ എ​ന്ന പു​സ്ത​ക​ത്തി​ന്‍റെ ര​ണ്ട് വാ​ല്യ​ങ്ങ​ളി​ൽ ഇ​തി​ന്‍റെ വി​ശ​ദാം​ശ​ങ്ങ​ളു​ണ്ട്. കൂ​ടാ​തെ, സോ​വി​യ​റ്റ് യൂ​ണി​യ​ന്‍റെ ഡ​ല്‍​ഹി എം​ബ​സി​യി​ല്‍ പ​ബ്ലി​ക് റി​ലേ​ഷ​ന്‍​സ് ഓ​ഫീ​സ​റാ​യി​രു​ന്ന യൂ​റി ബ്ര​സ്മ​നോ​വും, ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി​യെ അ​ട്ടി​മ​റി​ക്കാ​ൻ സി​ഐ​എ ന​ട​ത്തി​യ ഗൂ​ഢാ​ലോ​ച​ന​ക​ളെ​ക്കു​റി​ച്ച് പ​രാ​മ​ർ​ശി​ച്ചി​ട്ടു​ണ്ട്.

ആ​വി​യാ​യി​പ്പോ​യ ഷാ ​ക​മ്മീ​ഷ​ൻ റി​പ്പോ​ർ​ട്ട്

അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ​യു​മാ​യി ബ​ന്ധ​പ്പെ​ട്ട് ശ​ശി ത​രൂ​ർ ആ​രോ​പി​ക്കു​ന്ന അ​തി​ക്ര​മ​ങ്ങ​ളെക്കു​റി​ച്ച് അ​ന്വേ​ഷി​ച്ച ജ​സ്റ്റീ​സ് ഷാ ​ക​മ്മീ​ഷ​ൻ റി​പ്പോ​ർ​ട്ടി​ന് എ​ന്തു സം​ഭ​വി​ച്ചു എ​ന്ന് പ​രി​ശോ​ധി​ക്ക​ണം. ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി​ക്കെ​തി​രേ മു​ൻ​പ് പ​ല ത​വ​ണ നി​ല​പാ​ടു​ക​ൾ സ്വീ​ക​രി​ച്ചി​ട്ടു​ള്ള ജ​സ്റ്റീ​സ് ജെ.​സി.​ ഷാ​യു​ടെ പ​ക്ഷ​പാ​തി​ത്വം വി​മ​ർ​ശ​ന​വി​ധേ​യ​മാ​യി​രു​ന്നു. ബാ​ങ്ക് ദേ​ശ​സാ​ത്ക​ര​ണം​ പോ​ലെ​യു​ള്ള ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി​യു​ടെ ന​ട​പ​ടി​ക​ളെ അ​തി​രൂ​ക്ഷ​മാ​യി ജ​സ്റ്റീ​സ് ജെ.​സി. ഷാ ​വി​മ​ർ​ശി​ച്ചി​രു​ന്നു. അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ​യ്ക്കു​ശേ​ഷം അ​ധി​കാ​ര​ത്തി​ലെ​ത്തി​യ ജ​ന​താ​പാ​ർ​ട്ടി സ​ർ​ക്കാ​ർ 1977 മേ​യ് 28നാ​ണ് ക​മ്മീ​ഷ​ൻ​സ് ഓ​ഫ് എ​ൻ​ക്വ​യ​റി ആ​ക്ടി​ലെ സെ​ക്‌​ഷ​ൻ മൂ​ന്ന് പ്ര​കാ​രം ഇ​ന്ത്യ​യു​ടെ മു​ൻ ചീ​ഫ് ജ​സ്റ്റീ​സാ​യി​രു​ന്ന ജ​സ്റ്റീ​സ് ജെ.​സി. ഷാ​യു​ടെ നേ​തൃ​ത്വ​ത്തി​ൽ ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി​ക്കെ​തി​രേ അ​ന്വേ​ഷ​ണ ക​മ്മീ​ഷ​നെ നി​യ​മി​ച്ച​ത്. ക​മ്മീ​ഷ​ൻ അ​ന്തി​മ റി​പ്പോ​ർ​ട്ട് 1978 ഓ​ഗ​സ്റ്റ് ആ​റി​ന് സ​മ​ർ​പ്പി​ച്ചു. എ​ന്നാ​ൽ, അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ​യു​ടെ പേ​രി​ൽ അ​തി​നി​ശി​ത​മാ​യി ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി​യെ വി​മ​ർ​ശി​ച്ചി​രു​ന്ന ജ​ന​താ പാ​ർ​ട്ടി​യു​ടെ നേ​താ​ക്ക​ന്മാ​ർ റി​പ്പോ​ർ​ട്ടി​ൽ മെ​ല്ലെ​പ്പോ​ക്ക് ന​യ​മാ​ണ് സ്വീ​ക​രി​ച്ച​ത്.

ഇ​ന്ദി​ര​യു​ടെ പ​രാ​ജ​യം

അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ​യ​ല്ല മ​റി​ച്ച് തെ​ര​ഞ്ഞെ​ടു​പ്പി​ൽ രൂ​പം​കൊ​ണ്ട പ്ര​തി​പ​ക്ഷ ഐ​ക്യ​മാ​ണ് ഉ​ത്ത​രേ​ന്ത്യ​യി​ൽ കോ​ൺ​ഗ്ര​സി​നെ പ​രാ​ജ​പ്പെ​ടു​ത്തി​യ​ത് എ​ന്ന് കാ​ണാം. തെ​ര​ഞ്ഞെ​ടു​പ്പി​നു മു​മ്പ് നെ​ടു​കെ പി​ള​ർ​ന്നി​ട്ടും ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി​യു​ടെ നേ​തൃ​ത്വ​ത്തി​ലു​ള്ള കോ​ൺ​ഗ്ര​സ് 34.52 ശ​ത​മാ​നം വോ​ട്ട് നേ​ടി. കോ​ണ്‍​ഗ്ര​സി​ലെ പി​ള​ര്‍​പ്പി​നെ​ത്തു​ട​ര്‍​ന്ന് രൂ​പീ​ക​രി​ക്ക​പ്പെ​ട്ട സം​ഘ​ട​നാ കോ​ണ്‍​ഗ്ര​സി​ന് ഉ​ത്ത​രേ​ന്ത്യ​ൻ സം​സ്ഥാ​ന​ങ്ങ​ളി​ല്‍ വ​ലി​യ സ്വാ​ധീ​നം നേ​ടാ​നാ​യി​രു​ന്നു. മൊ​റാ​ര്‍​ജി ദേ​ശാ​യി​യു​ടെ നേ​തൃ​ത്വം ഇ​തി​ൽ വ​ലി​യ പ​ങ്കു​വ​ഹി​ച്ചു. തെ​ര​ഞ്ഞെ​ടു​പ്പി​ന് തൊ​ട്ടു​മു​മ്പ് ബാ​ബു ജ​ഗ​ജീ​വ​ന്‍ റാം ​പ്ര​തി​പ​ക്ഷ മു​ന്ന​ണി​യി​ലേ​ക്കു നീ​ങ്ങി​യ​ത് ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി​യു​ടെ പ്ര​തീ​ക്ഷ​ക​ള്‍​ക്ക് വ​ലി​യ തി​രി​ച്ച​ടി ന​ൽ​കി. ഉ​ത്തേ​ര​ന്ത്യ​യി​ല്‍ ആ​ര്‍​എ​സ്എ​സി​നു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്ന സ്വാ​ധീ​നം ജ​ന​താ പാ​ർ​ട്ടി​ക്ക് വ​ലി​യ ഗു​ണം ചെ​യ്തു. തെ​ര​ഞ്ഞെ​ടു​പ്പി​ൽ സോ​ഷ്യ​ലി​സ്റ്റ് പാ​ര്‍​ട്ടി, സം​ഘ​ട​നാ കോ​ണ്‍​ഗ്ര​സ്, ജ​ന​സം​ഘം, ലോ​ക്ദ​ള്‍ എ​ന്നി​വ ഒ​ന്നി​ച്ച​പ്പോ​ൾ ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി​ക്കെ​തി​രേ വ​ലി​യ ശ​ക്തി​യാ​യി മാ​റി. തെ​ര​ഞ്ഞെ​ടു​പ്പ് പ്ര​ഖ്യാ​പി​ച്ച ദി​നം​ത​ന്നെ ജ​യ​പ്ര​കാ​ശ് നാ​രാ​യ​ണ്‍ ജ​ന​താ​ പാ​ര്‍​ട്ടി​യു​ടെ പ്ര​ഖ്യാ​പ​നം ന​ട​ത്തി​യ​തി​ലൂ​ടെ ഇ​ന്ദി​ര​യ്ക്കെ​തി​രേ ശ​ക്ത​മാ​യ പ്ര​തി​പ​ക്ഷ ഐ​ക്യ​നി​ര അ​ഖി​ലേ​ന്ത്യാ ത​ല​ത്തി​ല്‍​ത​ന്നെ രൂ​പ​പ്പെ​ട്ടു.

എ​ന്നാ​ൽ, അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ​യ്ക്കു​ശേ​ഷം ന​ട​ന്ന പൊ​തു​തെ​ര​ഞ്ഞെ​ടു​പ്പി​ല്‍ അ​ഖി​ലേ​ന്ത്യാ ത​ല​ത്തി​ല്‍ ഇ​ന്ദി​രാ​ഗാ​ന്ധി പ​രാ​ജ​യ​പ്പെ​ട്ടെ​ങ്കി​ലും കേ​ര​ള​ത്തി​ല്‍ വ​ന്‍ വി​ജ​യ​മാ​ണു നേ​ടി​യ​ത്. നി​യ​മ​സ​ഭാ തെ​ര​ഞ്ഞെ​ടു​പ്പി​ല്‍ കോ​ണ്‍​ഗ്ര​സ് വ​ലി​യ ഭൂ​രി​പ​ക്ഷം നേ​ടു​ക​യും ചെ​യ്തു. ചി​ട്ട​യോ​ടെ പ്ര​വ​ര്‍​ത്തി​ക്കു​ന്ന സ​ര്‍​ക്കാ​ർ ഓ​ഫീ​സു​ക​ള്‍, കാ​ര്യ​ക്ഷ​മ​മാ​യി ന​ട​ക്കു​ന്ന വി​ദ്യാ​ല​യ​ങ്ങ​ള്‍, ക്ര​മ​ക്കേ​ടി​ല്ലാ​ത്ത പൊ​തു​വി​ത​ര​ണ സ​മ്പ്ര​ദാ​യം എന്നിവയെല്ലാം വ​ലി​യ രീ​തി​യി​ല്‍ ജ​ന​ങ്ങ​ളു​ടെ പി​ന്തു​ണ നേ​ടാ​ന്‍ സ​ഹാ​യി​ച്ചു. 1976 ഒ​ക്ടോ​ബ​ര്‍ 13ന് ​നി​യ​മ​സ​ഭ​യി​ല്‍ ന​ല്‍​കി​യ മ​റു​പ​ടി​യി​ല്‍ കേ​ര​ള​ത്തി​ല്‍ 93 ക​ള്ള​ക്ക​ട​ത്തു​കാ​രെ​യും 306 പൂ​ഴ്ത്തി​വ​യ്പു​കാ​രെ​യും അ​റ​സ്റ്റ് ചെ​യ്താ​യി സ​ര്‍​ക്കാ​ര്‍ മ​റു​പ​ടി പ​റ​ഞ്ഞു. ഇ​തൊ​രു ചെ​റി​യ ക​ണ​ക്ക​ല്ല. 1976 മാ​ര്‍​ച്ച് ഒ​മ്പ​തി​ന് നി​യ​മ​സ​ഭ​യി​ല്‍ ആ​ഭ്യ​ന്ത​ര മ​ന്ത്രി ന​ല്‍​കി​യ മ​റ്റൊ​രു മ​റു​പ​ടി പ്ര​കാ​രം അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ പ്ര​ഖ്യാ​പി​ക്ക​പ്പെ​ട്ട​തി​നു​ശേ​ഷം ക്ര​മ​ര​ഹി​ത​മാ​യി പെ​രു​മാ​റി​യ 237 പോലീ​സ് ഉ​ദ്യോ​ഗ​സ്ഥ​ര്‍​ക്കെ​തി​രേ​യും അ​ഴി​മ​തി, കൈ​ക്കൂ​ലി, കൈ​യേ​റ്റം തു​ട​ങ്ങി​യ കേ​സു​ക​ളി​ല്‍ 89 പോ​ലീ​സു​കാ​ര്‍​ക്കെ​തി​രേ​യും ന​ട​പ​ടി എ​ടു​ത്ത​താ​യി അ​റി​യി​ച്ചു. അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ​യ്ക്ക് അ​നു​കൂ​ല​മാ​യ ജ​ന​വി​കാ​രം കേ​ര​ള​ത്തി​ൽ രൂ​പ​പ്പെ​ടു​ന്ന​തി​ന് ഇ​തു കാ​ര​ണ​മാ​യി.

അ​നി​വാ​ര്യ​മാ​കു​ന്ന പു​ന​ർ​വാ​യ​ന​ക​ൾ

അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ​യു​ടെ ച​രി​ത്ര​ത്തി​ന്‍റെ 50 വ​ർ​ഷ​ങ്ങ​ൾ ആ​ഘോ​ഷ​മാ​ക്കു​മ്പോ​ൾ എ​ന്താ​യി​രു​ന്നു യ​ഥാ​ർ​ഥ ച​രി​ത്ര​മെ​ന്ന് ശ​ശി ത​രൂ​രി​നെ​പ്പോ​ലെ​യു​ള്ള നേ​താ​ക്ക​ൾ മ​റ​ന്നു​പോ​ക​രു​ത്. വ​സ്തു​ത​ക​ൾ​ക്ക് മു​ക​ളി​ൽ നി​ക്ഷി​പ്ത താ​ത്പ​ര്യ​ങ്ങ​ൾ സ്വാ​ധീ​നം ചെ​ലു​ത്തു​മ്പോ​ൾ സ്വാ​ഭാവി​ക​മാ​യും അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ​യു​ടെ ക​ള​ങ്കം മു​ഴു​വ​ൻ ചാ​ർ​ത്ത​പ്പെ​ടു​ക ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി എ​ന്ന ഒ​രു വ്യ​ക്തി​യി​ലാ​കും; അ​താ​ണ് ശ​ശി ത​രൂ​രി​ന്‍റെ ലേ​ഖ​ന​ത്തി​ലു​ള്ള​ത്.

‘സ്വാ​ത​ന്ത്ര്യം അ​ർ​ധ​രാ​ത്രി​യി​ൽ’ അ​ട​ക്കം ഒ​ട്ടേ​റെ പു​സ്ത​ങ്ങ​ൾ ഇ​ന്ത്യ​യെ​ക്കു​റി​ച്ച് വി​ശ​ദ​മാ​യി പ​ഠി​ച്ച് എ​ഴു​തി​യ ഡൊ​മ​നി​ക്ക് ലാ​പ്പി​യ​ർ, ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി​യെ​യും അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ​യെ​യുംകു​റി​ച്ചു ന​ട​ത്തി​യ നി​രീ​ക്ഷ​ണ​ങ്ങ​ൾ പ്ര​സ​ക്ത​മാ​ണ്; “അ​വ​രു​ടെ കോ​ട്ട​ങ്ങ​ൾ വ​ല്ലാ​തെ പ​ർ​വ​തീ​ക​രി​ക്ക​പ്പെ​ട്ടു. നേ​ട്ട​ങ്ങ​ൾ വേ​ണ്ട രീ​തി​യി​ൽ എ​ടു​ത്തു​കാ​ട്ട​പ്പെ​ട്ട​തു​മി​ല്ല. ആ ​അ​ർ​ഥ​ത്തി​ൽ ഇ​ന്ത്യ​യു​ടെ ലോ​സ്റ്റ് പ്രൈം ​മി​നി​സ്റ്റ​ർ ത​ന്നെ​യാ​ണ് ഇ​ന്ദി​രാ​ഗാ​ന്ധി.”

(കെ​​​​പി​​​​സി​​​​സി മാ​​​​ധ‍്യ​​​​മ​​​​സ​​​​മി​​​​തി അം​​​​ഗ​​​​മാ​​​​ണ് ലേ​​​​ഖ​​​​ക​​​​ൻ)

ഇ​ന്ദി​ര​യെ അ​ട്ടി​മ​റി​ക്കാ​ൻ സി​ഐ​എ ഗൂ​ഢാ​ലോ​ച​ന!

അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ പ്ര​ഖ്യാ​പി​ക്കാ​നു​ള്ള അ​ടു​ത്ത പ്ര​ധാ​ന​പ്പെ​ട്ട കാ​ര​ണ​മാ​യി അ​തേ റേ​ഡി​യോ പ്ര​ക്ഷേ​പ​ണ​ത്തി​ൽ ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി ചൂ​ണ്ടി​ക്കാ​ട്ടി​യ​ത്, ഇ​ന്ത്യ​യെ അ​സ്ഥി​ര​പ്പെ​ടു​ത്താ​നും ദു​ർ​ബ​ല​പ്പെ​ടു​ത്താ​നും ശ്ര​മി​ക്കു​ന്ന വി​ദേ​ശ ശ​ക്തി​ക​ളു​ടെ ഇ​ട​പെ​ട​ലു​ക​ളാ​യി​രു​ന്നു. “എ​നി​ക്കെ​തി​രേ വ്യാ​പ​ക​മാ​യി ന​ട​ക്കു​ന്ന ഗൂ​ഢാ​ലോ​ച​ന​യെ​ക്കു​റി​ച്ച് നി​ങ്ങ​ൾ​ക്ക് ബോ​ധ്യ​മു​ണ്ടെ​ന്നാ​ണ് എ​ന്‍റെ വി​ശ്വാ​സം.” ഈ ​വാ​ക്കു​ക​ളോ​ടെ​യാ​ണ് ഓ​ൾ ഇ​ന്ത്യ റേ​ഡി​യോ​യി​ലെ ത​ന്‍റെ പ്ര​സം​ഗം ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി അ​വ​സാ​നി​പ്പി​ച്ച​ത്. അ​ന്ന​ത്തെ ലോ​ക​രാ​ഷ്‌​ട്രീ​യ​ത്തി​ൽ ഉ​ണ്ടാ​യി​രു​ന്ന സം​ഭ​വ​വി​കാ​സ​ങ്ങ​ൾ സാ​കൂ​തം നി​രീ​ക്ഷി​ച്ചാ​ൽ ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി​യു​ടെ ഭ​യം അ​സ്ഥാ​ന​ത്താ​യി​രു​ന്നി​ല്ല എ​ന്ന് മ​ന​സി​ലാ​കും.

1974ൽ ​ജോ​ർ​ജ് ഫെ​ർ​ണാ​ണ്ട​സി​ന്‍റെ നേ​തൃ​ത്വ​ത്തി​ലു​ണ്ടാ​യ റെ​യി​ൽ​വേ സ​മ​ര​വും ഗു​ജ​റാ​ത്തി​ൽ വി​ദ്യാ​ർ​ഥി​ക​ളു​ടെ നേ​തൃ​ത്വ​ത്തി​ൽ ന​ട​ന്ന ന​വ​നി​ർ​മാ​ൺ പ്ര​ക്ഷോ​ഭ​വും ബി​ഹാ​റി​ൽ ജ​യ​പ്ര​കാ​ശ് നാ​രാ​യ​ൺ നേ​തൃ​ത്വം ന​ൽ​കി​യ പ്ര​തി​ഷേ​ധ​ങ്ങ​ളും ആ​സൂ​ത്രി​ത​മാ​യ ഒ​രു ഗൂ​ഢാ​ലോ​ച​ന​യു​ടെ ഭാ​ഗ​മാ​ണെ​ന്ന് ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി ഉ​റ​ച്ചുവി​ശ്വ​സി​ച്ചി​രു​ന്നു. അ​മേ​രി​ക്ക​യു​ടെ ബ​ദ്ധശ​ത്രു​വാ​യ ത​ന്നെ സ്ഥാ​ന​ഭ്ര​ഷ്ട​യാ​ക്കാനു​ള്ള അ​മേ​രി​ക്ക​യു​ടെ ചാ​രസം​ഘ​ട​ന​യാ​യ സി​ഐ​എ​യു​ടെ ക​ര​ങ്ങ​ളും ഈ ​ഗൂ​ഢാ​ലോ​ച​ന​യി​ൽ ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി സം​ശ​യി​ച്ചു. 1978 ന​വം​ബ​റി​ൽ തെ​യിം​സ് ടെ​ലി​വി​ഷ​ന്‍റെ ജോ​നാ​ഥ​ൻ ഡിം​ബി​ൾ​ബി​യു​മാ​യി ന​ട​ത്തി​യ അ​ഭി​മു​ഖ​ത്തി​ൽ അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ ഏ​ർ​പ്പെ​ടു​ത്തു​ന്ന​തി​നു പി​ന്നി​ലെ ഗൂ​ഢാ​ലോ​ച​നാ വാ​ദ​വും രാ​ജ്യ​ത്തെ ജ​നാ​ധി​പ​ത്യം സം​ര​ക്ഷി​ക്കു​ന്ന​തി​നു​ള്ള ത​ന്‍റെ പ്ര​തി​ബ​ദ്ധ​ത​യും ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി ആ​വ​ർ​ത്തി​ക്കു​ന്നു​ണ്ട്. രാ​ജ്യം അ​രാ​ജ​ക​ത്വ​ത്തി​ലേ​ക്കും അ​സ്ഥി​ര​ത​യി​ലേ​ക്കും വീ​ഴു​ന്ന​തു ത​ട​യാ​ൻ ആ​വ​ശ്യ​മാ​യ ന​ട​പ​ടി​യാ​യി അ​ഭി​മു​ഖ​ത്തി​ൽ ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ​യെ വി​ശേ​ഷി​പ്പി​ച്ചു.

ത​ന്നെ അ​ധി​കാ​ര​ത്തി​ൽ​നി​ന്നു പു​റ​ത്താ​ക്കാ​ൻ സി​ഐ​എ​യു​ടെ നേ​തൃ​ത്വ​ത്തി​ൽ ഗൂ​ഢാ​ലോ​ച​ന ന​ട​ക്കു​ന്ന​താ​യി ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി സം​ശ​യി​ച്ചി​രു​ന്നു. ഇ​ന്ത്യ​യി​ൽ മാ​ത്ര​മ​ല്ല, ദ​ക്ഷി​ണേ​ഷ്യ​ൻ രാ​ജ്യ​ങ്ങ​ളി​ലെ​ല്ലാം ത​ങ്ങ​ൾ​ക്ക് അ​ന​ഭി​മ​ത​രാ​യ രാ​ഷ്‌​ട്ര​നേ​താ​ക്ക​ളെ അ​ധി​കാ​ര​ത്തി​ൽ​നി​ന്നു പു​റ​ത്താ​ക്കാ​നും പ​ക​രം ത​ങ്ങ​ളു​ടെ പാ​വ​ക​ളാ​യ പ​ട്ടാ​ള ഭ​ര​ണാ​ധി​കാ​രി​ക​ളെ അ​ധി​കാ​ര​ത്തി​ൽ കൊ​ണ്ടു​വ​രു​വാ​നും സി​ഐ​എ രാ​ജ്യ​ത്തി​ന​ക​ത്തു​ള്ള പ്ര​തി​ലോ​മ​ശ​ക്തി​ക​ളു​മാ​യി ഗൂ​ഢാ​ലോ​ച​ന ന​ട​ത്തു​ന്ന​താ​യി ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി ഉ​റ​ച്ചു​വി​ശ്വ​സി​ച്ചി​രു​ന്നു.1970​നു ശേ​ഷം അ​ത്യ​ന്തം വ​ഷ​ളാ​യ ഇ​ന്ത്യ-​അ​മേ​രി​ക്ക ബ​ന്ധ​വും അ​മേ​രി​ക്ക​യു​ടെ പ്ര​സി​ഡ​ന്‍റാ​യി​രു​ന്ന റി​ച്ചാ​ർ​ഡ് നി​ക്സ​ണ് ത​ന്നോ​ടു​ള്ള വ്യ​ക്തി​പ​ര​മാ​യ ശ​ത്രു​ത​യും ഒ​രു അ​ട്ടി​മ​റിസാ​ധ്യ​ത​യെ ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി ഭ​യ​പ്പെ​ടു​ന്ന​തി​ന് കാ​ര​ണ​മാ​യി.

ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി ഭ​യ​പ്പെ​ട്ട​തു​പോ​ലെ ഇ​ന്ത്യ​യി​ൽ അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ പ്ര​ഖ്യാ​പി​ക്ക​പ്പെ​ട്ട് ര​ണ്ടു മാ​സ​ത്തി​നു​ള്ളി​ൽ ബം​ഗ്ലാ​ദേ​ശ് പ്ര​സി​ഡ​ന്‍റാ​യി​രു​ന്ന ഷേ​ക്ക് മു​ജീ​ബു​ർ റ​ഹ്‌​മാ​ൻ 1975 ഓ​ഗ​സ്റ്റ് 15നും, ​ര​ണ്ടു വ​ർ​ഷ​ത്തി​നു​ശേ​ഷം 1977 ജൂ​ലൈ അ​ഞ്ചി​ന് പാ​ക്കി​സ്ഥാ​ൻ പ്ര​ധാ​ന​മ​ന്ത്രി​യാ​യി​രു​ന്ന സു​ൾ​ഫി​ക്ക​ർ അ​ലി ഭൂ​ട്ടോ​യും അ​ട്ടി​മ​റി​ക്ക​പ്പെ​ട്ടു. ഇ​രു​വ​രും കൊ​ല്ല​പ്പെ​ടു​ക​യും ത​ത്‌സ്ഥാ​ന​ങ്ങ​ളി​ൽ അ​മേ​രി​ക്ക​യ്ക്ക് താ​ത്പ​ര്യ​മു​ള്ള പ​ട്ടാ​ള ഭ​ര​ണാ​ധി​കാ​രി​ക​ൾ അ​ധി​കാ​ര​ത്തി​ൽ വ​രി​ക​യും ചെ​യ്തു; ബം​ഗ്ലാ​ദേ​ശി​ൽ ജ​ന​റ​ൽ സി​യാ ഉ​ൾ റ​ഹ്‌​മാ​നും പാ​ക്കി​സ്ഥാ​നി​ൽ ജ​ന​റ​ൽ സി​യാ ഉ​ൾ ഹ​ക്കും.

ഇ​ന്ദി​ര​യെ വെ​റു​ത്ത റി​ച്ചാ​ർ​ഡ് നി​ക്സ​ൺ


അ​മേ​രി​ക്ക​ൻ പ്ര​സി​ഡ​ന്‍റാ​യ റി​ച്ചാ​ർ​ഡ് നി​ക്സ​ൺ​ന്‍റെ ശ​ത്രു​പ​ട്ടി​ക​യി​ൽ താ​ൻ ഒ​ന്നാ​മ​താ​ണ് എ​ന്ന് ഇ​ന്ദി​ര​യ്ക്ക് ന​ന്നാ​യി​ട്ട​റി​യാ​മാ​യി​രു​ന്നു. സി​ഐ​എ പ്ര​തി​പ​ക്ഷ​വു​മാ​യി​ ചേ​ർ​ന്നു​കൊ​ണ്ട് ത​ന്‍റെ സ​ർ​ക്കാ​രി​നെ മ​റി​ച്ചി​ടാ​ൻ​വ​രെ സാ​ധ്യ​ത​യു​ണ്ടെ​ന്ന് അ​വ​ര്‍​ക്ക് തോ​ന്നി​ത്തു​ട​ങ്ങി​യി​രു​ന്നു. 1971ല്‍ ​അ​മേ​രി​ക്ക​യി​ല്‍ ന​ട​ന്ന ഒ​രു സ​ര്‍​വേ​യി​ല്‍ ലോ​ക​ത്തെ ഏ​റ്റ​വും ആ​രാ​ധ്യ​യാ​യ നേ​താ​വാ​യി ഇ​ന്ദി​ര തെ​ര​ഞ്ഞെ​ടു​ക്ക​പ്പെ​ട്ട​പ്പോ​ള്‍ അ​മേ​രി​ക്ക​ക്കാ​രു​ടെ മാ​ന​സി​ക വൈ​ക​ല്യ​മാ​ണ് ഇ​തി​നു പി​ന്നി​ലെ​ന്നാ​ണ് നി​ക്സ​ന്‍ പ​റ​ഞ്ഞ​ത്.

1970നും 1974​നും ഇ​ട​യി​ലു​ണ്ടാ​യ മൂ​ന്ന് സം​ഭ​വ​ങ്ങ​ളാ​ണ് ഇ​ന്ദി​ര​യെ അ​മേ​രി​ക്ക​യു​ടെ മു​ൻ​പി​ൽ നോ​ട്ട​പ്പു​ള്ളി​യാ​ക്കി​യ​ത്. സി​ക്കിം ഇ​ന്ത്യ​യു​ടെ ഭാ​ഗ​മാ​യ​ത്, 1971ലെ ​ഇ​ന്ത്യ പാ​ക്കി​സ്ഥാ​ൻ യു​ദ്ധം,1974 മേ​യ് 18ന് ​രാ​ജ​സ്ഥാ​നി​ലെ പൊ​ഖ്‌​റാ​ന്‍ മ​രു​ഭൂ​മി​യി​ല്‍ ന​ട​ന്ന ആ​ണ​വ പ​രീ​ക്ഷ​ണം എ​ന്നി​വ​യാ​ണ് അ​മേ​രി​ക്ക​യെ പ്ര​കോ​പി​പ്പി​ച്ച​ത്.

ഐ​ക്യ​രാ​ഷ്‌​ട്ര​സ​ഭ​യി​ല്‍ സ്ഥി​രാം​ഗ​മ​ല്ലാ​ത്ത ഒ​രു രാ​ജ്യം ആ​ണ​വാ​യു​ധ ശേ​ഷി കൈ​വ​രി​ച്ചു​വെ​ന്ന സ​ത്യം ലോ​കം ഞെ​ട്ട​ലോ​ടെ​യാ​ണ് ശ്ര​വി​ച്ച​ത്. സി​ഐ​എ​യ്ക്കു​പോ​ലും ഇ​ന്ത്യ​യു​ടെ നീ​ക്ക​ങ്ങ​ള്‍ തി​രി​ച്ച​റി​യാ​ന്‍ സാ​ധി​ച്ചി​ല്ല. ആ​ണ​വ ബോം​ബ് പ​രീ​ക്ഷി​ച്ചു​വെ​ന്ന് ഇ​ന്ത്യ അ​റി​യി​ച്ച​തോ​ടെ ആ​ദ്യം ഞെ​ട്ടി​യ​ത് അ​മേ​രി​ക്ക​യാ​യി​രു​ന്നു.1971​ലെ ഇ​ന്ത്യ-​പാ​ക്കി​സ്ഥാ​ൻ യു​ദ്ധ​വു​മാ​യി ബ​ന്ധ​പ്പെ​ട്ട് റി​ച്ചാ​ർ​ഡ് നി​ക്സ​ണും ദേ​ശീ​യ സു​ര​ക്ഷാ ഉ​പ​ദേ​ഷ്ടാ​വാ​യി​രു​ന്ന ഹെ​ൻ​റി കി​സി​ംഗ​റും ത​മ്മി​ലു​ള്ള ടേ​പ്പ് ചെ​യ്ത സം​ഭാ​ഷ​ണ​ങ്ങ​ൾ 2005ൽ ​യു​എ​സ് സ്റ്റേ​റ്റ് ഡി​പ്പാ​ർ​ട്ട്മെ​ന്‍റ് പ​ര​സ്യ​പ്പെ​ടു​ത്തി​യി​രു​ന്നു.

1971 ജൂ​ണി​ൽ ഓ​വ​ൽ ഓ​ഫീ​സി​ൽ നി​ക്‌​സ​ണും കി​സി​ംഗറും അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തി​ന്‍റെ ചീ​ഫ് ഓ​ഫ് സ്റ്റാ​ഫ് എ​ച്ച്.​ആ​ർ. ഹാ​ൽ​ഡെ​മാ​നും ത​മ്മി​ൽ ന​ട​ന്ന സം​ഭാ​ഷ​ണ​ത്തി​ൽ ഇ​ന്ദി​രാഗാ​ന്ധി​ക്കെ​തി​രേ വം​ശീ​യ​മാ​യ പ​രാ​മ​ർ​ശ​ങ്ങ​ൾ ന​ട​ത്തി​യി​രു​ന്നു. നി​ക്‌​സ​ണ്‍ ‘ഓ​ള്‍​ഡ് വി​ച്ച്’എ​ന്നും കി​സി​ംഗർ ‘ബി​ച്ച്’ എ​ന്നു​മാ​ണ് ഇ​ന്ദി​ര​യെ വി​ശേ​ഷി​പ്പി​ച്ച​ത്.

വ്യാ​ഴാ​ഴ്ച​ത്തെ ദീ​പി​ക വാ​യി​ച്ച​വ​ർ​ക്ക്, ശ​ശി ത​രൂ​ർ ഇ​ന്ത്യ​ൻ നാ​ഷ​ണ​ൽ കോ​ൺ​ഗ്ര​സി​ലെ ത​ന്‍റെ മു​റി ചാ​രി​യി​ട്ടു പു​റ​ത്തി​റ​ങ്ങി​യ​തു​പോ​ലെ തോ​ന്നു​ന്നു​ണ്ട്. ‘അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ​യു​ടെ പാ​ഠ​മു​ൾ​ക്കൊ​ണ്ട്’ എ​ന്ന ലേ​ഖ​ന​ത്തി​ൽ, അ​തു പ്ര​ഖ്യാ​പി​ച്ച ഇ​ന്ദി​രാ​ഗാ​ന്ധി​യെ അ​ദ്ദേ​ഹം നി​ശി​ത​മാ​യി വി​മ​ർ​ശി​ച്ചി​ട്ടു​ണ്ട്.

പ​ക്ഷേ, 50 വ​ർ​ഷം മു​ന്പ​ത്തെ അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ​യു​ടെ പോ​സ്റ്റ്മോ​ർ​ട്ടം ന​ട​ത്തി​യ ത​രൂ​ർ, ക​ൺ​മു​ന്നി​ലു​ണ്ടെ​ന്ന് കോ​ൺ​ഗ്ര​സ് ചൂ​ണ്ടി​ക്കാ​ണി​ച്ച അ​പ്ര​ഖ്യാ​പി​ത അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ​യെ ഒ​ന്നു നു​ള്ളി​നോ​വി​ക്കു​ന്ന​തേ​യു​ള്ളൂ. സ​ന്ദേ​ഹ​മു​ണ്ടെ​ങ്കി​ലും, കോ​ൺ​ഗ്ര​സി​നും ബി​ജെ​പി​ക്കും മ​ധ്യേ നി​ൽ​ക്കു​ന്ന ത​രൂ​ർ ഒ​രു തീ​രു​മാ​നം എ​ടു​ത്തി​ട്ടു​ണ്ട്. പ​ക്ഷേ, അ​തി​നു​ള്ള മു​ഹൂ​ർ​ത്തം ത​ങ്ങ​ളാ​യി​ട്ടു കു​റി​ച്ചു​കൊ​ടു​ക്കി​ല്ലെ​ന്നു കോ​ൺ​ഗ്ര​സും ക​രു​തു​ന്നു​ണ്ടാ​കും.

അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ​യോ​ടു​ള്ള വി​യോ​ജി​പ്പ​ല്ല ശ​ശി ത​രൂ​രി​ന്‍റെ വി​ഷ​യം. അ​താ​യി​രു​ന്നെ​ങ്കി​ൽ, അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ​യു​ടെ തു​ട​ക്ക​ത്തി​ൽ താ​ൻ അ​നു​ഭ​വി​ച്ച​താ​യി പ​റ​യു​ന്ന അ​ഗാ​ധ​മാ​യ മ​ര​വി​പ്പി​ൽ​നി​ന്നു പു​റ​ത്തു​വ​ന്ന് കോ​ൺ​ഗ്ര​സി​ന്‍റെ പാ​ർ​ല​മെ​ന്‍റം​ഗ​ത്വ​വും മ​ന്ത്രി​സ്ഥാ​ന​വു​മൊ​ക്കെ ഏ​റ്റെ​ടു​ത്ത അ​ദ്ദേ​ഹം പാ​ർ​ട്ടി​യി​ൽ അ​വ​ഗ​ണി​ക്ക​പ്പെ​ടു​ക​യും ബി​ജെ​പി​യി​ൽ ഗ​ണി​ക്ക​പ്പെ​ടു​ക​യും ചെ​യ്തെ​ന്നു ബോ​ധ്യ​പ്പെ​ട്ട​പ്പോ​ഴ​ല്ല അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ​യു​ടെ പാ​ഠം ഉ​ൾ​ക്കൊ​ള്ളേ​ണ്ടി​യി​രു​ന്ന​ത്. മാ​ത്ര​മ​ല്ല, കോ​ൺ​ഗ്ര​സ് മു​ക്ത ഭാ​ര​തം ല​ക്ഷ്യ​മി​ടു​ന്ന ഏ​കാ​ധി​പ​ത്യ​ശൈ​ലി​യെ​യും അ​പ്ര​ഖ്യാ​പി​ത അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ​യെ​ന്ന നി​രീ​ക്ഷ​ണ​ങ്ങ​ളെ​യും അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തി​നു ത​ള്ളി​ക്ക​ള​യാ​നും ആ​കു​മാ​യി​രു​ന്നി​ല്ല.

അ​ര​നൂ​റ്റാ​ണ്ടു മു​ന്പ​ത്തെ ജ​നാ​ധി​പ​ത്യ​വി​രു​ദ്ധ​ത​യെ തി​രി​ച്ച​റി​യു​ന്ന​വ​ർ ക​ൺ​മു​ന്നി​ലു​ള്ള യാ​ഥാ​ർ​ഥ്യ​ങ്ങ​ൾ കാ​ണാ​തി​രി​ക്കു​ക​യോ? എ​ന്തു തീ​രു​മാ​നി​ച്ചാ​ലും, സ്ഥാ​ന​മാ​ന​ങ്ങ​ളോ നി​ല​പാ​ടോ ഏ​താ​ണ് മു​ഖ്യം എ​ന്ന ചോ​ദ്യം ത​രൂ​രി​ന്‍റെ രാ​ഷ്‌​ട്രീ​യ​ഭാ​വി​യി​ൽ എ​ന്നു​മു​ണ്ടാ​കും. അ​ദ്ദേ​ഹ​മെ​ഴു​തി​യ ഇ​ന്ത്യ​ൻ ച​രി​ത്ര​ത്തെ​ക്കു​റി​ച്ചു​ള്ള ഗ്ര​ന്ഥ​ങ്ങ​ൾ മാ​ത്ര​മ​ല്ല, വൈ​രു​ദ്ധ്യാ​ത്മ​ക പ്ര​ധാ​ന​മ​ന്ത്രി: ന​രേ​ന്ദ്ര മോ​ദി​യും അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തി​ന്‍റെ ഇ​ന്ത്യ​യും (The Paradoxical Prime Minister: Narendra Modi and His India) എ​ന്ന, മോ​ദി​ഭ​ര​ണ​ത്തെ വി​മ​ർ​ശി​ക്കു​ന്ന ഗ്ര​ന്ഥ​വു​മൊ​ക്കെ അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തി​നു ഭാ​ര​മാ​യി മാ​റും.

ത​രൂ​രി​ന്‍റെ ലേ​ഖ​ന​ത്തി​ൽ ഇ​ങ്ങ​നെ​യു​ണ്ട്: “നി​യ​മ​നി​ർ​മാ​ണ​സ​ഭ​യി​ലെ ഭൂ​രി​പ​ക്ഷ​ത്തി​ന്‍റെ പി​ന്തു​ണ​യു​ള്ള, അ​മി​താ​ധി​കാ​ര​മു​ള്ള ഒ​രു എ​ക്സി​ക്യൂ​ട്ടീ​വി​ന് ജ​നാ​ധി​പ​ത്യ​ത്തെ വ​ലി​യ അ​പ​ക​ട​ത്തി​ലാ​ക്കാ​ൻ ക​ഴി​യും എ​ന്ന​താ​ണ് മൂ​ന്നാ​മ​ത്തെ പാ​ഠം. ഒ​രു​പ​ക്ഷേ ന​മ്മു​ടെ ഇ​പ്പോ​ഴ​ത്തെ രാ​ഷ്‌​ട്രീ​യ സാ​ഹ​ച​ര്യ​ത്തി​ൽ ഏ​റ്റ​വും പ്ര​സ​ക്ത​മാ​യ​ത്.” ഈ ​നി​രീ​ക്ഷ​ണം മോ​ദി​ക്കെ​തി​രാ​ണെ​ന്നു വാ​യ​ന​ക്കാ​ർ​ക്കു മ​ന​സി​ലാ​കു​മെ​ങ്കി​ലും ഇ​ന്ദി​രാ​ഗാ​ന്ധി​യെ വി​മ​ർ​ശി​ക്കു​ന്ന​ത്ര മൂ​ർ​ച്ച​യി​ല്ലെ​ന്നു മാ​ത്ര​മ​ല്ല, പേ​രു​പോ​ലും ഉ​ച്ച​രി​ക്കു​ന്നു​മി​ല്ല. അ​തൊ​രു മു​ൻ​ക​രു​ത​ലാ​കാം. കോ​ൺ​ഗ്ര​സ് പ്ര​സി​ഡ​ന്‍റ് സ്ഥാ​ന​ത്തേ​ക്കു മ​ത്സ​രി​ക്കാ​ൻ ഇ​റ​ങ്ങി​പ്പു​റ​പ്പെ​ട്ട​തു മു​ത​ൽ ബി​ജെ​പി അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തെ നോ​ട്ട​മി​ട്ടു.

ഹൈ​ക്ക​മാ​ൻ​ഡ് സ്ഥാ​നാ​ർ​ഥി​യാ​യി​രു​ന്ന ഇ​പ്പോ​ഴ​ത്തെ പ്ര​സി​ഡ​ന്‍റ് മ​ല്ലി​കാ​ർ​ജു​ൻ ഖാ​ർ​ഗെ​യ്ക്കെ​തി​രേ മ​ത്സ​രി​ച്ച ത​രൂ​ർ നേ​ടി​യ വോ​ട്ടി​ന്‍റെ എ​ണ്ണം നേ​തൃ​ത്വ​ത്തെ അ​ന്പ​ര​പ്പി​ച്ചി​രു​ന്നു. ഏ​റ്റ​വു​മൊ​ടു​വി​ൽ പ​ഹ​ൽ​ഗാം ഭീ​ക​രാ​ക്ര​മ​ണ​ത്തെ​ത്തു​ട​ർ​ന്ന് ഇ​ന്ത്യ ന​ട​ത്തി​യ ഓ​പ്പ​റേ​ഷ​ൻ സി​ന്ദൂ​റി​നെ​ക്കു​റി​ച്ച് ലോ​ക​രാ​ജ്യ​ങ്ങ​ളോ​ടു വി​ശ​ദീ​ക​രി​ക്കാ​ൻ പോ​യ സം​ഘ​ത്തി​ൽ കോ​ൺ​ഗ്ര​സ് നി​ർ​ദേ​ശി​ക്കാ​തി​രു​ന്നി​ട്ടും ബി​ജെ​പി ത​രൂ​രി​നെ ഉ​ൾ​പ്പെ​ടു​ത്തി. അ​ന്ത​ർ​ദേ​ശീ​യ വി​ഷ​യ​ങ്ങ​ളി​ലെ പ​രി​ജ്ഞാ​നം ക​ണ​ക്കി​ലെ​ടു​ത്താ​ൽ കോ​ൺ​ഗ്ര​സി​ൽ​ത​ന്നെ ഏ​റ്റ​വും പ്ര​ഗ​ത്ഭ​നാ​യ ത​രൂ​രി​നെ ഒ​ഴി​വാ​ക്കി​യ​ത് കോ​ൺ​ഗ്ര​സി​ന്‍റെ രാ​ഷ്‌​ട്രീ​യ മ​ണ്ട​ത്ത​ര​മാ​യി വി​ല​യി​രു​ത്ത​പ്പെ​ട്ടു. പി​ന്നീ​ട് ത​രൂ​രി​ന്‍റെ പ്ര​സ്താ​വ​ന​ക​ൾ കൂ​ടു​വി​ട്ട് അ​ന​ന്ത​വി​ഹാ​യ​സി​ലേ​ക്കു പ​റ​ക്കു​ന്ന പ​ക്ഷി​യു​ടേ​തു​പോ​ലെ​യാ​യി​രു​ന്നു.

ത​രൂ​രി​നെ അ​വ​ഗ​ണി​ച്ച​തും ബി​ജെ​പി​ക്ക് മു​ത​ലെ​ടു​പ്പി​ന് അ​വ​സ​രം കൊ​ടു​ത്ത​തും കോ​ൺ​ഗ്ര​സി​ൽ ഇ​നി ച​ർ​ച്ച​യാ​കി​ല്ല. കോ​ൺ​ഗ്ര​സി​നെ സം​ബ​ന്ധി​ച്ച് ത​രൂ​രി​നു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്ന യു​എ​ൻ അ​ണ്ട​ർ സെ​ക്ര​ട്ട​റി പ​ദ​വി​യോ അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തി​ന്‍റെ ഭാ​ഷാ-​ച​രി​ത്ര പാ​ണ്ഡി​ത്യ​മോ ജ​ന​ങ്ങ​ൾ​ക്കി​ട​യി​ലെ സ്വാ​ധീ​ന​മോ അ​ല്ല, കോ​ൺ​ഗ്ര​സി​നു മു​ക​ളി​ൽ ബി​ജെ​പി ന​ന​ച്ചു​വ​ള​ർ​ത്താ​ൻ ശ്ര​മി​ക്കു​ന്ന ഒ​രു മ​രം എ​ന്ന​താ​യി​രു​ന്നു പ​രി​ഗ​ണ​നാ​വി​ഷ​യം. കോ​ൺ​ഗ്ര​സി​ലേ​ക്കു ചാ​ഞ്ഞു​നി​ൽ​ക്കു​ന്ന ഇ​ത്ത​ര​മൊ​രാ​ൾ ത​ങ്ങ​ളു​ടെ പാ​ർ​ട്ടി​യി​ലു​ണ്ടെ​ങ്കി​ൽ ബി​ജെ​പി വ​ച്ചു​പൊ​റു​പ്പി​ക്കു​മോ എ​ന്ന ചോ​ദ്യ​മു​ണ്ട്.

ത​രൂ​ർ ദീ​പി​ക​യി​ലെ​ഴു​തി​യ ലേ​ഖ​ന​ത്തെ​ക്കു​റി​ച്ച് ത​നി​ക്കും ചി​ല​തു പ​റ​യാ​നു​ണ്ടെ​ന്നും പ​ക്ഷേ, വ​ർ​ക്കിം​ഗ് ക​മ്മി​റ്റി​യം​ഗ​മാ​യ​തി​നാ​ൽ അ​തു ദേ​ശീ​യ നേ​തൃ​ത്വ​ത്തെ അ​റി​യി​ക്കു​മെ​ന്നും അ​വ​ർ തീ​രു​മാ​നി​ച്ചു​കൊ​ള്ളു​മെ​ന്നു​മാ​ണ് പ്ര​തി​പ​ക്ഷ​നേ​താ​വ് വി.​ഡി. സ​തീ​ശ​ൻ പ​റ​ഞ്ഞ​ത്. അ​ടു​ത്ത ത​വ​ണ കേ​ര​ള​ത്തി​ൽ അ​ധി​കാ​ര​ത്തി​ലെ​ത്തു​മെ​ന്ന് ഉ​റ​ച്ചു​വി​ശ്വ​സി​ക്കു​ന്ന കോ​ൺ​ഗ്ര​സ്, ശ​ശി ത​രൂ​ർ വി​ഷ​യം ഇ​വി​ടെ അ​ല​ക്കി കു​ളം ക​ല​ക്കി​ല്ല.

അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ​യി​ലേ​ക്കു തി​രി​കെ വ​ന്നാ​ൽ, 50-ാം വാ​ർ​ഷി​ക​ത്തി​ൽ ആ ​ച​രി​ത്രം ച​ർ​ച്ച ചെ​യ്യു​ന്ന​ത് ച​രി​ത്ര​ത്തെ രാ​ഷ്‌​ട്രീ​യ​ക്ക​ളി​ക്ക് ഉ​പ​യോ​ഗി​ക്കാ​ന​ല്ല. വ​ർ​ത്ത​മാ​ന​കാ​ല​ത്തി​നു നേ​ർ​ക്കു പി​ടി​ച്ച ക​ണ്ണാ​ടി​യാ​യി പ​രി​വ​ർ​ത്തി​പ്പി​ക്കാ​നാ​ണ്. 1975ലെ ​ആ ക​ണ്ണാ​ടി​യി​ൽ തെ​ളി​യു​ന്ന 2025ന് ​ജ​നാ​ധി​പ​ത്യ​ത്തി​ന്‍റെ പ്ര​സ​ന്ന​വ​ദ​ന​മ​ല്ല. കോ​ൺ​ഗ്ര​സി​ന് ജ​നാ​ധി​പ​ത്യ​ത്തെ​ക്കു​റി​ച്ച്, അ​ന്ന​ത്തെ ആ​ഭ്യ​ന്ത​ര ഭീ​ഷ​ണി​യു​ടെ​യും വി​ദേ​ശ ഗൂ​ഢാ​ലോ​ച​ന​യു​ടെ​യും അ​ട്ടി​മ​റി​സാ​ധ്യ​ത​യു​ടെ​യും ജ​നാ​ധി​പ​ത്യ​ഭീ​ഷ​ണി​യു​ടെ​യു​മൊ​ക്കെ ന്യാ​യ​ങ്ങ​ളു​ണ്ട്. പ​ക്ഷേ, അ​തൊ​ന്നും ജ​ന​ത്തി​നു സ്വീ​കാ​ര്യ​മാ​യി​ട്ടി​ല്ല. ഇ​ന്ദി​ര​യെ​യും കോ​ൺ​ഗ്ര​സി​നെ​യും ജ​നം ത​ള്ളി​ക്ക​ള​ഞ്ഞു​മി​ല്ല. അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ​യെ എ​തി​ർ​ത്ത പ്ര​തി​പ​ക്ഷ കൂ​ട്ടാ​യ്മ പി​ന്നീ​ട് ത​രി​പ്പ​ണ​മാ​കു​ന്ന​തും ഇ​ന്ദി​ര തി​രി​ച്ചു​വ​രു​ന്ന​തും രാ​ജ്യം ക​ണ്ടു.

50-ാം വാ​ർ​ഷി​ക​ത്തി​ൽ അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ​യ്ക്കെ​തി​രേ എ​ഴു​തി​യ മു​ഖ​പ്ര​സം​ഗ​ത്തി​ലെ വാ​ക്കു​ക​ൾ ആ​വ​ർ​ത്തി​ക്ക​ട്ടെ, “കോ​ൺ​ഗ്ര​സ് മ​റ​ക്ക​രു​ത്; ഇ​ന്ദി​ര അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ പ്ര​ഖ്യാ​പി​ച്ചെ​ങ്കി​ലും അ​വ​ർ ത​ന്നെ തെ​ര​ഞ്ഞെ​ടു​പ്പ് പ്ര​ഖ്യാ​പി​ച്ചു. 77ൽ ​അ​ന്പേ പ​രാ​ജ​യ​പ്പെ​ട്ടെ​ങ്കി​ലും അ​ടു​ത്ത ത​വ​ണ ജ​നം തെ​ര​ഞ്ഞെ​ടു​ത്തു. അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ​യെ​ക്കു​റി​ച്ച് പാ​ഠ്യ​പ​ദ്ധ​തി​യി​ൽ ഉ​ൾ​പ്പെ​ടു​ത്തി​യ​ത് കോ​ൺ​ഗ്ര​സ് ഭ​രി​ക്കു​ന്ന കാ​ല​ത്താ​ണ്. 1976ൽ ​അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ കാ​ല​ത്തു​ത​ന്നെ 42-ാം ഭേ​ദ​ഗ​തി​യി​ലൂ​ടെ ഇ​ന്ദി​ര മ​തേ​ത​ര​ത്വ​വും സോ​ഷ്യ​ലി​സ​വും ഭ​ര​ണ​ഘ​ട​ന​യു​ടെ ആ​മു​ഖ​ത്തി​ൽ ഉ​ൾ​പ്പെ​ടു​ത്തി. ഏ​കാ​ധി​പ​ത്യ​ത്തി​ലേ​ക്കു വ​ഴു​തി​യെ​ങ്കി​ലും വീ​ഴാ​തെ തി​രി​ച്ചെ​ത്തി​യ കോ​ൺ​ഗ്ര​സ് 50-ാം വാ​ർ​ഷി​ക​ത്തി​ലെ​ങ്കി​ലും അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ​യ്ക്ക് ജ​ന​ങ്ങ​ളോ​ടു മാ​പ്പു പ​റ​ഞ്ഞി​രു​ന്നെ​ങ്കി​ൽ പ്ര​ഖ്യാ​പി​ക്കാ​ത്ത അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ​യെ നേ​രി​ടാ​ൻ ക​രു​ത്തേ​റു​മാ​യി​രു​ന്നു.”

ഇ​ന്ദി​ര​യും മോ​ദി​യും രാ​ഹു​ലും ശ​ശി ത​രൂ​രു​മൊ​ന്നു​മ​ല്ല, ഈ ​രാ​ജ്യ​ത്തി​നു വി​ഷ​യം ആ​ഗോ​ള​ത​ല​ത്തി​ൽ ഉ​യ​ർ​ത്തി​പ്പി​ടി​ച്ചി​രി​ക്കു​ന്ന അ​തി​ന്‍റെ ജ​നാ​ധി​പ​ത്യ ശി​ര​സാ​ണ്. അ​തു താ​ഴ​രു​തേ​യെ​ന്ന് ആ​ഗ്ര​ഹി​ക്കു​ന്ന​തു​കൊ​ണ്ടാ​ണ് അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ​യെ​ക്കു​റി​ച്ചു​ള്ള ശ​ശി ത​രൂ​രി​ന്‍റെ ലേ​ഖ​നം ദീ​പി​ക പ്ര​സി​ദ്ധീ​ക​രി​ച്ച​ത്. അ​തു​കൊ​ണ്ടാ​ണ് വി​യോ​ജ​ന​ക്കു​റി​പ്പു​ക​ൾ​ക്കും ഇ​തി​ൽ ഇ​ട​മു​ള്ള​ത്. അ​തേ, അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ ഒ​രു വാ​ക്ക​ല്ല, ചി​ല​പ്പോ​ൾ എ​ഴു​ത​പ്പെ​ടാ​ത്തൊ​രു വാ​റ​ണ്ടു​മാ​കാം. ത​രൂ​രി​ന്‍റെ അ​ടി​യ​ന്ത​രാ​വ​സ്ഥ​യ​ല്ല, രാ​ജ്യ​ത്തി​ന്‍റെ അ​വ​സ്ഥ​യാ​ണു ച​ർ​ച്ച ചെ​യ്യേ​ണ്ട​ത്.

ജോ​ർ​ജ് ക​ള്ളി​വ​യ​ലി​ൽ
ന്യൂ​ഡ​ൽ​ഹി: കോ​ണ്‍ഗ്ര​സ് നേ​തൃ​ത്വ​വു​മാ​യു​ള്ള ഡോ. ​ശ​ശി ത​രൂ​രി​ന്‍റെ യാ​ത്ര ഓ​രോ ദി​വ​സം ക​ഴി​യു​ന്തോ​റും കൂ​ടു​ത​ൽ അ​സ്വ​സ്ഥ​മാ​കു​ന്ന​തി​നി​ടെ, ത​രൂ​രി​ന്‍റെ പ​ക്ഷി​ക​ളെ​ക്കു​റി​ച്ചു​ള്ള കു​റി​പ്പി​ന്, മ​റു​പ​ടി​യാ​യി ക​ഴു​ക​ന്മാ​ർ വേ​ട്ട​യാ​ടാ​തെ സൂ​ക്ഷി​ക്ക​ണ​മെ​ന്ന് കോ​ണ്‍ഗ്ര​സ് എം​പി​യു​ടെ തി​രി​ച്ച​ടി. സ്വ​ത​ന്ത്ര​മാ​യി പ​റ​ക്കു​ന്ന പ​ക്ഷി​യു​ടെ ചി​ത്ര​ത്തോ​ടു കൂ​ടി കോ​ണ്‍ഗ്ര​സ് എം​പി​യാ​യ ത​രൂ​ർ എ​ക്സി​ൽ പോ​സ്റ്റ് ചെ​യ്ത കു​റി​പ്പി​നു ബ​ദ​ലാ​യി ആ​റ് ഇ​ര​പി​ടി​യി​ൻ ക​ഴു​ക​ന്മാ​രു​ടെ ചി​ത്ര​ത്തോ​ടു കൂ​ടി​യാ​ണ് കോ​ണ്‍ഗ്ര​സ് ഹൈ​ക്ക​മാ​ൻ​ഡി​ന്‍റെ വി​ശ്വ​സ്ത​നാ​യ മാ​ണി​ക്കം ടാ​ഗോ​ർ എം​പി​യു​ടെ എ​ക്സി​ലെ പോ​സ്റ്റ്.

“പ​റ​ക്കാ​ൻ അ​നു​വാ​ദം ചോ​ദി​ക്ക​രു​ത്. പ​ക്ഷി​ക​ൾ​ക്ക് ഉ​യ​രാ​ൻ അ​നു​വാ​ദം ആ​വ​ശ്യ​മി​ല്ല. എ​ന്നാ​ൽ ഇ​ന്നൊ​രു സ്വ​ത​ന്ത്ര പ​ക്ഷി​പോ​ലും ആ​കാ​ശം കാ​ണ​ണം-പ​രു​ന്തു​ക​ളും ക​ഴു​ക​ന്മാ​രും പ്രാ​പ്പി​ട​ിയ​ന്മാ​രും എ​പ്പോ​ഴും വേ​ട്ട​യാ​ടു​ന്നു. സ്വാ​ത​ന്ത്ര്യം സ്വ​ത​ന്ത്ര​മ​ല്ല, പ്ര​ത്യേ​കി​ച്ച് വേ​ട്ട​ക്കാ​ർ ദേ​ശ​സ്നേ​ഹം തൂ​വ​ലു​ക​ൾ​പോ​ലെ ധ​രി​ക്കു​ന്പോ​ൾ”. ത​രൂ​രി​ന്‍റെ ബു​ധ​നാ​ഴ്ച​യി​ട്ട കു​റി​പ്പി​നു​ള്ള മ​റു​പ​ടിസ​ന്ദേ​ശ​മാ​യി മാ​ണി​ക്കം ഇ​ന്ന​ലെ എ​ക്സി​ൽ പോ​സ്റ്റു ചെ​യ്തു. ബാ​ൾ​ഡ് ഈ​ഗി​ൾ, റെ​ഡ്-​ടെ​യി​ൽ​ഡ് ഹോ​ക്ക്, ഓ​സ്പ്രേ, അ​മേ​രി​ക്ക​ൻ കെ​സ്ട്ര​ൽ, ട​ർ​ക്കി ക​ഴു​ക​ൻ, ഗ്രേ​റ്റ് ഹോ​ണ്‍ഡ് ഔ​ൾ എ​ന്നീ ആ​റ് ഇ​ര​പി​ടി​യ​ൻ പ​ക്ഷി​ക​ളു​ടെ ചി​ത്ര​വും ഈ ​കു​റി​പ്പി​ലു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു.

"ജ​നാ​ധി​പ​ത്യം അ​പ​ക​ട​ത്തി​ൽ, പ​ക്ഷി​ക​ളെ വേ​ട്ട​യാ​ടു​ന്നു' എ​ന്ന ടാ​ഗ് ലൈ​നോ​ടു​കൂ​ടി​യാ​ണ് ത​മി​ഴ്നാ​ട്ടി​ൽ​നി​ന്നു​ള്ള കോ​ണ്‍ഗ്ര​സ് എം​പി​യാ​യ മാ​ണി​ക്കം ത​രൂ​രി​ന്‍റെ കു​റി​പ്പി​ന് അ​തേ നാ​ണ​യ​ത്തി​ൽ മ​റു​പ​ടി ന​ൽ​കി​യ​ത്. പ്ര​തി​പ​ക്ഷ നേ​താ​വ് രാ​ഹു​ൽ ഗാ​ന്ധി​യു​ടെ​യും സം​ഘ​ട​നാ ചു​മ​ത​ല​യു​ള്ള എ​ഐ​സി​സി ജ​ന​റ​ൽ സെ​ക്ര​ട്ട​റി കെ.​സി. വേ​ണു​ഗോ​പാ​ലി​ന്‍റെ​യും വി​ശ്വ​സ്ത​നാ​ണു മാ​ണി​ക്കം.

കോ​ണ്‍ഗ്ര​സി​നോ​ട് ആ​ലോ​ചി​ക്കാ​തെ മോ​ദി സ​ർ​ക്കാ​രി​ന്‍റെ വ​ക്താ​വാ​യി അ​മേ​രി​ക്ക​യും ബ്ര​സീ​ലും അ​ട​ക്ക​മു​ള്ള രാ​ജ്യ​ങ്ങ​ളി​ൽ ഇ​ന്ത്യ​ൻ സം​ഘ​ത്തെ ന​യി​ച്ച ത​രൂ​ർ വീ​ണ്ടും കേ​ന്ദ്ര​സ​ർ​ക്കാ​രി​നു വേ​ണ്ടി റ​ഷ്യ​ൻ സ​ന്ദ​ർ​ശ​നം ന​ട​ത്തു​ന്ന​തി​നി​ടെ​യാ​ണു പു​തി​യ വി​വാ​ദം. പ്ര​ധാ​ന​മ​ന്ത്രി ന​രേ​ന്ദ്ര മോ​ദി​യെ പു​ക​ഴ്ത്തി​യ ത​രൂ​രി​ന്‍റെ നി​ല​പാ​ടി​ൽ കോ​ണ്‍ഗ്ര​സി​ൽ അ​മ​ർ​ഷം പു​ക​യു​ന്ന​തി​നി​ടെ​യാ​ണു വീ​ണ്ടും വിവാദം മൂ​ർ​ച്ഛി​ക്കു​ന്ന​ത്. എ​ന്നാ​ൽ "ഓ​പ്പ​റേ​ഷ​ൻ സി​ന്ദൂ​റി'​നെ​യും ന​യ​ത​ന്ത്ര നീ​ക്ക​ത്തെ​യും​കു​റി​ച്ചു​ള്ള ത​ന്‍റെ വി​വാ​ദ ലേ​ഖ​നം ബി​ജെ​പി​യി​ൽ ചേ​രാ​നു​ള്ള ശ്ര​മ​ത്തി​ന്‍റെ സൂ​ച​ന​യ​ല്ലെ​ന്ന് ത​രൂ​ർ മോ​സ്കോ​യി​ൽ വ്യ​ക്ത​മാ​ക്കി​യി​രു​ന്നു.

“പ​റ​ക്കാ​ൻ അ​നു​വാ​ദം ചോ​ദി​ക്ക​രു​ത്. ചി​റ​കു​ക​ൾ നി​ങ്ങ​ളു​ടേ​താ​ണ്. ആ​കാ​ശം ആ​രു​ടേ​തു​മ​ല്ല” എ​ന്ന കു​റി​പ്പി​നോ​ടൊ​പ്പം ഒ​രു പ​ക്ഷി​യു​ടെ ചി​ത്ര​വും ചേ​ർ​ത്തു​ള്ള ത​രൂ​രി​ന്‍റെ നി​ഗൂ​ഢ പോ​സ്റ്റി​ലെ സൂ​ച​ന​ക​ളു​ടെ അ​തേ പാ​ത​യി​ലാ​ണു മാ​ണി​ക്ക​ത്തി​ന്‍റെ​യും പോ​സ്റ്റ്. ത​രൂ​രി​നെ വി​മ​ർ​ശി​ച്ചും പ​രി​ഹ​സി​ച്ചും കോ​ണ്‍ഗ്ര​സ് അ​ധ്യ​ക്ഷ​ൻ മ​ല്ലി​കാ​ർ​ജു​ൻ ഖാ​ർ​ഗെ ആ​ദ്യ​മാ​യി പ​ര​സ്യ​പ്ര​തി​ക​ര​ണം ന​ട​ത്തി​യ​തി​നു തൊ​ട്ടു​പി​ന്നാ​ലെ​യു​ള്ള ത​രൂ​രി​ന്‍റെ​യും മാ​ണി​ക്കം ടാ​ഗോ​റി​ന്‍റെ​യും എ​ക്സി​ലെ പോ​സ്റ്റ് യു​ദ്ധ​ത്തി​നു രാ​ഷ്‌​ട്രീ​യ പ്രാ​ധാ​ന്യ​മേ​റെ​യാ​ണ്.

ജോ​​​ർ​​​ജ് ക​​​ള്ളി​​​വ​​​യ​​​ലി​​​ൽ
ന്യൂ​​​ഡ​​​ൽ​​​ഹി: പ്ര​​​ധാ​​​ന​​​മ​​​ന്ത്രി ന​​​രേ​​​ന്ദ്ര മോ​​​ദി​​​യെ വീ​​​ണ്ടും അ​​​ക​​​മ​​​ഴി​​​ഞ്ഞു പ്ര​​​ശം​​​സി​​​ക്കു​​​ക​​​യും സ​​​ർ​​​ക്കാ​​​രി​​​നു​​​വേ​​​ണ്ടി വീ​​​ണ്ടും ര​​​ണ്ടാ​​​ഴ്ച​​​ത്തെ റ​​​ഷ്യ, യു​​​കെ സ​​​ന്ദ​​​ർ​​​ശ​​​ന​​​ത്തി​​​ന് പോ​​​കു​​​ക​​​യും ചെ​​​യ്ത മു​​​തി​​​ർ​​​ന്ന കോ​​​ണ്‍ഗ്ര​​​സ് നേ​​​താ​​​വ് ശ​​​ശി ത​​​രൂ​​​രി​​​ന്‍റെ ന​​​ട​​​പ​​​ടി​​​യി​​​ൽ കോ​​​ണ്‍ഗ്ര​​​സി​​​ൽ ക​​​ടു​​​ത്ത നീ​​​ര​​​സം. മോ​​​ദി​​​യു​​​ടെ ഊ​​​ർ​​​ജം, ച​​​ല​​​നാ​​​ത്മ​​​ക​​​ത, ഇ​​​ട​​​പ​​​ഴ​​​കാ​​​നു​​​ള്ള സ​​​ന്ന​​​ദ്ധ​​​ത എ​​​ന്നി​​​വ​​​യെ ഇം​​​ഗ്ലീ​​​ഷ് ദി​​​ന​​​പ​​​ത്ര​​​ത്തി​​​ലെ​​​ഴു​​​തി​​​യ ലേ​​​ഖ​​​ന​​​ത്തി​​​ൽ പു​​​ക​​​ഴ്ത്തി​​​യ ത​​​രൂ​​​രി​​​ന്‍റെ വി​​​വാ​​​ദ ലേ​​​ഖ​​​നം പ്ര​​​ധാ​​​ന​​​മ​​​ന്ത്രി​​​യു​​​ടെ ഓ​​​ഫീ​​​സ് ഇ​​​ന്ന​​​ലെ എ​​​ക്സി​​​ൽ റീ​​​പോ​​​സ്റ്റ് ചെ​​​യ്യു​​​ക​​​യും ചെ​​​യ്തു. ആ​​​ഗോ​​​ള​​​വേ​​​ദി​​​യി​​​ൽ ഇ​​​ന്ത്യ​​​ക്കൊ​​​രു പ്ര​​​ധാ​​​ന ആ​​​സ്തി യാ​​​ണു മോ​​​ദി​​​യെ​​​ന്ന് ലേ​​​ഖ​​​ന​​​ത്തി​​​ൽ ത​​​രൂ​​​ർ വി​​​ശേ​​​ഷി​​​പ്പി​​​ച്ചു.
യു​​​ഡി​​​എ​​​ഫി​​​ന് വ​​​ൻ​​​വി​​​ജ​​​യം ല​​​ഭി​​​ച്ച നി​​​ല​​​ന്പൂ​​​ർ ഉ​​​പ​​​തെ​​​ര​​​ഞ്ഞെ​​​ടു​​​പ്പി​​​ന്‍റെ പ്ര​​​ചാ​​​ര​​​ണ​​​ത്തി​​​നാ​​​യി താ​​​ര​​​പ്ര​​​ചാ​​​ര​​​ക​​​നാ​​​യ ത​​​രൂ​​​ർ എ​​​ത്താ​​​തി​​​രു​​​ന്ന​​​തി​​​നു പി​​​ന്നാ​​​ലെ​​​യാ​​​ണ് മോ​​​ദി​​​യെ പു​​​ക​​​ഴ്ത്ത​​​ൽ കോ​​​ണ്‍ഗ്ര​​​സി​​​നു ത​​​ല​​​വേ​​​ദ​​​ന​​​യാ​​​യ​​​ത്. കേ​​​ന്ദ്ര​​​സ​​​ർ​​​ക്കാ​​​രി​​​ന്‍റെ ക്ഷ​​​ണ​​​മ​​​നു​​​സ​​​രി​​​ച്ച് വെ​​​ള്ളി​​​യാ​​​ഴ്ച മോ​​​സ്കോ​​​യി​​​ലേ​​​ക്കു പോ​​​കു​​​ന്ന​​​തി​​​നു​​​മു​​​ന്പ് കോ​​​ണ്‍ഗ്ര​​​സ് അ​​​ധ്യ​​​ക്ഷ​​​നു​​​മാ​​​യി കൂ​​​ടി​​​ക്കാ​​​ഴ്ച​​​യ്ക്കു ശ്ര​​​മി​​​ച്ച ത​​​രൂ​​​രി​​​ന് മ​​​ല്ലി​​​കാ​​​ർ​​​ജു​​​ൻ ഖാ​​​ർ​​​ഗെ അ​​​നു​​​മ​​​തി ന​​​ൽ​​​കി​​​യ​​​തു​​​മി​​​ല്ല. പ​​​ഹ​​​ൽ​​​ഗാ​​​മി​​​ലെ പാ​​​ക് ഭീ​​​ക​​​രാ​​​ക്ര​​​മ​​​ണ​​​ത്തി​​​നും ഓ​​​പ്പ​​​റേ​​​ഷ​​​ൻ സി​​​ന്ദൂ​​​റി​​​നും പി​​​ന്നാ​​​ലെ കോ​​​ണ്‍ഗ്ര​​​സി​​​നോ​​​ട് ആ​​​ലോ​​​ചി​​​ക്കാ​​​തെ കേ​​​ന്ദ്ര​​​സ​​​ർ​​​ക്കാ​​​രി​​​ന്‍റെ ക്ഷ​​​ണം സ്വീ​​​ക​​​രി​​​ച്ച് അ​​​മേ​​​രി​​​ക്ക അ​​​ട​​​ക്ക​​​മു​​​ള്ള രാ​​​ജ്യ​​​ങ്ങ​​​ളി​​​ലേ​​​ക്കു​​​ള്ള ഇ​​​ന്ത്യ​​​ൻ​​​ സം​​​ഘ​​​ത്തെ ന​​​യി​​​ച്ച ത​​​രൂ​​​രി​​​ന്‍റെ ന​​​ട​​​പ​​​ടി പാ​​​ർ​​​ട്ടി​​​യി​​​ൽ പ്ര​​​ശ്നം സൃ​​​ഷ്‌​​​ടി​​​ച്ചി​​​രു​​​ന്നു.
പ്ര​​​വ​​​ർ​​​ത്ത​​​ക​​​സ​​​മി​​​തി​​​യി​​​ലെ സ്ഥി​​​രാം​​​ഗ​​​വും നാ​​​ലു ത​​​വ​​​ണ എം​​​പി​​​യും മു​​​ൻ കേ​​​ന്ദ്ര​​​മ​​​ന്ത്രി​​​യു​​​മാ​​​യ ത​​​രൂ​​​രി​​​നെ കൊ​​​ള്ളാ​​​നും ത​​​ള്ളാ​​​നു​​​മാ​​​കാ​​​തെ വെ​​​ട്ടി​​​ലാ​​​യി​​​രി​​​ക്കു​​​ക​​​യാ​​​ണ് കോ​​​ണ്‍ഗ്ര​​​സ്. കേ​​​ര​​​ള​​​ത്തി​​​ൽ ത്രി​​​ത​​​ല പ​​​ഞ്ചാ​​​യ​​​ത്ത് തെ​​​ര​​​ഞ്ഞെ​​​ടു​​​പ്പും നി​​​യ​​​മ​​​സ​​​ഭാ തെ​​​ര​​​ഞ്ഞെ​​​ടു​​​പ്പും ന​​​ട​​​ക്കാ​​​നി​​​രി​​​ക്കെ ത​​​രൂ​​​രി​​​നെ​​​തി​​​രേ ന​​​ട​​​പ​​​ടി​​​യെ​​​ടു​​​ക്കു​​​ന്ന​​​ത് പാ​​​ർ​​​ട്ടി​​​ക്കു തി​​​രി​​​ച്ച​​​ടി​​​യാ​​​കു​​​മെ​​​ന്ന​​​താ​​​ണ് കോ​​​ണ്‍ഗ്ര​​​സി​​​നെ കു​​​ഴ​​​യ്ക്കു​​​ന്ന​​​ത്. ത​​​ത്കാ​​​ലം ത​​​രൂ​​​രി​​​നെ​​​തി​​​രേ ന​​​ട​​​പ​​​ടി​​​യു​​​ണ്ടാ​​​കി​​​ല്ല. എ​​​ന്നാ​​​ൽ പാ​​​ർ​​​ട്ടി ലൈ​​​നി​​​നു വി​​​രു​​​ദ്ധ​​​മാ​​​യി ഒ​​​ന്നി​​​ലേ​​​റെ ത​​​വ​​​ണ മോ​​​ദി​​​യെ​​​യും കേ​​​ന്ദ്ര​​​സ​​​ർ​​​ക്കാ​​​രി​​​നെ​​​യും പ​​​ര​​​സ്യ​​​മാ​​​യി പു​​​ക​​​ഴ്ത്തു​​​ക​​​യും മോ​​​ദി​​​സ​​​ർ​​​ക്കാ​​​രി​​​ന്‍റെ വി​​​ദേ​​​ശ​​​കാ​​​ര്യ ന​​​യ​​​ത​​​ന്ത്ര​​​ത്തി​​​ലെ പ്ര​​​ധാ​​​നി​​​യാ​​​കു​​​ക​​​യും ചെ​​​യ്തു കോ​​​ണ്‍ഗ്ര​​​സി​​​നെ പ്ര​​​തി​​​സ​​​ന്ധി​​​യി​​​ലാ​​​ക്കു​​​ന്ന ത​​​രൂ​​​രി​​​ന്‍റെ പ്ര​​​കോ​​​പ​​​ന​​​ങ്ങ​​​ൾ പാ​​​ടെ അ​​​വ​​​ഗ​​​ണി​​​ക്കു​​​ക​​​യും എ​​​ളു​​​പ്പ​​​മാ​​​കി​​​ല്ല. ബി​​​ജെ​​​പി​​​യു​​​ടെ പ​​​ബ്ലി​​​സി​​​റ്റി സ്റ്റ​​​ണ്ടു​​​ക​​​ളു​​​ടെ സൂ​​​പ്പ​​​ർ വ​​​ക്താ​​​വാ​​​കു​​​ക​​​യാ​​​ണു കോ​​​ണ്‍ഗ്ര​​​സ് എം​​​പി​​​യെ​​​ന്നാ​​​ണ് വി​​​മ​​​ർ​​​ശ​​​നം.
ബി​​​ജെ​​​പി​​​യു​​​ടെ ഭീ​​​ക​​​ര​​​വി​​​രു​​​ദ്ധ ന​​​യ​​​ത​​​ന്ത്ര പ്ര​​​ചാ​​​ര​​​ണ​​​ത്തി​​​നാ​​​ണ് കോ​​​ണ്‍ഗ്ര​​​സ് എം​​​പി​​​യാ​​​യ ത​​​രൂ​​​ർ നേ​​​തൃ​​​ത്വം ന​​​ൽ​​​കു​​​ന്ന​​​തെ​​​ന്നാ​​​ണു പ​​​രാ​​​തി. അ​​​മേ​​​രി​​​ക്ക, ബ്ര​​​സീ​​​ൽ എ​​​ന്നി​​​വ​​​യ​​​ട​​​ക്കം അ​​​ഞ്ചു രാ​​​ജ്യ​​​ങ്ങ​​​ളി​​​ലേ​​​ക്കു​​​ള്ള ഇ​​​ന്ത്യ​​​യു​​​ടെ പ്ര​​​തി​​​നി​​​ധിസം​​​ഘ​​​ത്തി​​​നു നേ​​​തൃ​​​ത്വം ന​​​ൽ​​​കു​​​ക​​​യും ഓ​​​പ്പ​​​റേ​​​ഷ​​​ൻ സി​​​ന്ദൂ​​​റി​​​നെ മോ​​​ദി​​​യു​​​ടെ നേ​​​ട്ട​​​മാ​​​യി അ​​​വ​​​ത​​​രി​​​പ്പി​​​ക്കു​​​ക​​​യും ചെ​​​യ്ത​​​തി​​​നു പി​​​ന്നാ​​​ലെ ദ ​​​ഹി​​​ന്ദു പ​​​ത്ര​​​ത്തി​​​ൽ ത​​​രൂ​​​ർ ഇ​​​ന്ന​​​ലെ​​​യെ​​​ഴു​​​തി​​​യ ലേ​​​ഖ​​​ന​​​ത്തി​​​ൽ മോ​​​ദി​​​യെ പ​​​രി​​​ധി​​​വി​​​ട്ടു പു​​​ക​​​ഴ്ത്തു​​​ക​​​യും മോ​​​ദി​​​ക്കു കൂ​​​ടു​​​ത​​​ൽ പി​​​ന്തു​​​ണ ന​​​ൽ​​​ക​​​ണ​​​മെ​​​ന്ന് ആ​​​വ​​​ശ്യ​​​പ്പെ​​​ടു​​​ക​​​യും ചെ​​​യ്ത​​​ത് കൃ​​​ത്യ​​​മാ​​​യ പ്ര​​​കോ​​​പ​​​ന​​​മാ​​​ണെ​​​ന്ന് കോ​​​ണ്‍ഗ്ര​​​സി​​​ലെ പ്ര​​​ബ​​​ല വി​​​ഭാ​​​ഗം വി​​​ല​​​യി​​​രു​​​ത്തു​​​ന്നു.
ഓ​​​പ്പ​​​റേ​​​ഷ​​​ൻ സി​​​ന്ദൂ​​​ർ വി​​​ശ​​​ദീ​​​ക​​​രി​​​ക്കാ​​​നാ​​​യി വി​​​വി​​​ധ പാ​​​ർ​​​ട്ടി​​​ക​​​ളി​​​ൽ​​​പ്പെ​​​ട്ട എം​​​പി​​​മാ​​​രു​​​ടെ ഏ​​​ഴു പ്ര​​​തി​​​നി​​​ധി​​​സം​​​ഘ​​​ങ്ങ​​​ൾ 32 രാ​​​ജ്യ​​​ങ്ങ​​​ൾ സ​​​ന്ദ​​​ർ​​​ശി​​​ച്ച​​​ത് ദേ​​​ശീ​​​യ ദൃ​​​ഢ​​​നി​​​ശ്ച​​​യ​​​ത്തി​​​ന്‍റെ​​​യും ഫ​​​ല​​​പ്ര​​​ദ​​​മാ​​​യ ആ​​​ശ​​​യ​​​വി​​​നി​​​മ​​​യ​​​ത്തി​​​ന്‍റെ​​​യും നി​​​മി​​​ഷ​​​മാ​​​യി​​​രു​​​ന്നു​​​വെ​​​ന്ന് ത​​​രൂ​​​ർ ലേ​​​ഖ​​​ന​​​ത്തി​​​ൽ അ​​​ഭി​​​പ്രാ​​​യ​​​പ്പെ​​​ട്ടു.
ഇ​​​ന്ത്യ ഐ​​​ക്യ​​​പ്പെ​​​ടു​​​ന്പോ​​​ൾ വ്യ​​​ക്ത​​​ത​​​യോ​​​ടും ബോ​​​ധ്യ​​​ത്തോ​​​ടും​​​കൂ​​​ടി അ​​​തി​​​ന്‍റെ ശ​​​ബ്‌​​​ദം ഉ​​​യ​​​ർ​​​ത്താ​​​ൻ ക​​​ഴി​​​യു​​​മെ​​​ന്നു സ്ഥി​​​രീ​​​ക​​​രി​​​ച്ചു​​​വെ​​​ന്നും ത​​​രൂ​​​ർ പ​​​റ​​​ഞ്ഞു. തീ​​​വ്ര​​​വാ​​​ദ​​​വു​​​മാ​​​യു​​​ള്ള പാ​​​ക്കി​​​സ്ഥാ​​​ന്‍റെ ബ​​​ന്ധം അ​​​ടി​​​വ​​​ര​​​യി​​​ട്ടു​​​വെ​​​ന്നും ഇ​​​ന്ത്യ​​​യു​​​ടെ സൈ​​​നി​​​ക പ്ര​​​തി​​​ക​​​ര​​​ണ​​​ത്തി​​​ന്‍റെ അ​​​ള​​​ന്നു ക്ര​​​മീ​​​ക​​​രി​​​ച്ച സ്വ​​​ഭാ​​​വം വി​​​ശ​​​ദീ​​​ക​​​രി​​​ച്ചു​​​വെ​​​ന്നും അ​​​ദ്ദേ​​​ഹം എ​​​ഴു​​​തി.