പ​​​ശ്ചി​​​മ​​​ഘ​​​ട്ട സം​​​ര​​​ക്ഷ​​​ണ​​​ത്തി​​​ന്‍റെ​​​യും പ്രാ​​​ദേ​​​ശി​​​ക ജ​​​ന​​​കീ​​​യ പ​​​ങ്കാ​​​ളി​​​ത്ത​​​ത്തോ​​​ടെ​​​യു​​​ള്ള ജൈ​​​വ​​​വൈ​​​വി​​​ധ്യ സം​​​ര​​​ക്ഷ​​​ണ​​​ത്തി​​​ന്‍റെ​​​യും പേ​​​രി​​​ൽ അ​​​റി​​​യ​​​പ്പെ​​​ടു​​​ന്ന പ്ര​​​ഗ​​​ത്ഭ​​​നാ​​​യ പ​​​രി​​​സ്ഥി​​​തി ശാ​​​സ്ത്ര​​​ജ്ഞ​​​നാ​​​ണ് മാ​​​ധ​​​വ് ധ​​​ന​​​ഞ്ജയ് ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ൽ. ‘ജ​​​ന​​​ങ്ങ​​​ളു​​​ടെ ശാ​​​സ്ത്ര​​​ജ്ഞ​​​ൻ’ എ​​​ന്ന് വി​​​ശേ​​​ഷി​​​പ്പി​​​ക്ക​​​പ്പെ​​​ടു​​​ന്ന ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ൽ ഇ​​​ന്ത്യ​​​യി​​​ൽ താ​​​ഴെ​​​ത്ത​​​ട്ടി​​​ലു​​​ള്ള പ​​​രി​​​സ്ഥി​​​തി സം​​​ര​​​ക്ഷ​​​ണ പ്ര​​​സ്ഥാ​​​ന​​​ങ്ങ​​​ളു​​​ടെ വ​​​ള​​​ർ​​​ച്ച​​​യ്ക്ക് അ​​​ഞ്ചു പ​​​തി​​​റ്റാ​​​ണ്ടി​​​ലേ​​​റെ നേ​​​തൃ​​​ത്വം ന​​​ൽ​​​കി. നി​​​ര​​​വ​​​ധി പ​​​രി​​​സ്ഥി​​​തി സം​​​ര​​​ക്ഷ​​​ണ സ​​​മ​​​ര​​​ങ്ങ​​​ളു​​​ടെ മു​​​ൻ​​​നി​​​ര പോ​​​രാ​​​ളി​​​യാ​​​യി​​​രു​​​ന്നു ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ൽ. പ​​​രി​​​സ്ഥി​​​തി​​​ക്ക് തി​​​രി​​​ച്ചുവ​​​രാ​​​നാ​​​വാ​​​ത്ത വി​​​ധം നാ​​​ശം വ​​​രു​​​ത്തു​​​ന്ന വ​​​ൻ​​​കി​​​ട പ​​​ദ്ധ​​​തി​​​ക​​​ളെ ശ​​​ക്ത​​​മാ​​​യി എ​​​തി​​​ർ​​​ത്തു. ഇ​​​ന്ത്യ​​​യി​​​ൽ പ​​​രി​​​സ്ഥി​​​തി, ജൈ​​​വ​​​വൈ​​​വി​​​ധ്യ സം​​​ര​​​ക്ഷ​​​ണം, വ​​​നാ​​​വ​​​കാ​​​ശ സം​​​ര​​​ക്ഷ​​​ണം തു​​​ട​​​ങ്ങി​​​യ​​​വ​​​യു​​​മാ​​​യി ബ​​​ന്ധ​​​പ്പെ​​​ട്ട ന​​​യ​​​രൂ​​​പീ​​​ക​​​ര​​​ണ​​​ത്തി​​​ലും നി​​​യ​​​മ​​​നി​​​ർ​​​മാ​​​ണ​​​ങ്ങ​​​ളി​​​ലും നി​​​ർ​​​ണാ​​​യ​​​ക​​​മാ​​​യ പ​​​ങ്കു വ​​​ഹി​​​ച്ചു. പ​​​രി​​​സ്ഥി​​​തി ശാ​​​സ്ത്ര ഗ​​​വേ​​​ഷ​​​ണ മേ​​​ഖ​​​ല​​​യി​​​ൽ പു​​​തു​​​ത​​​ല​​​മു​​​റ​​​യെ വ​​​ള​​​ർ​​​ത്തി​​​യെ​​​ടു​​​ക്കു​​​ന്ന​​​തി​​​ലും ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ലി​​​ന്‍റെ സം​​​ഭാ​​​വ​​​ന​​​ക​​​ൾ വ​​​ലു​​​താ​​​ണ്. കേ​​​ര​​​ള​​​ത്തി​​​ൽ ക​​​ഴി​​​ഞ്ഞ 15 വ​​​ർ​​​ഷ​​​ത്തി​​​നി​​​ട​​​യി​​​ൽ ഉ​​​രു​​​ൾ​​​പൊ​​​ട്ടു​​​മ്പോ​​​ഴും മ​​​ണ്ണി​​​ടി​​​യു​​​മ്പോ​​​ഴും പ്ര​​​ള​​​യ​​​മു​​​ണ്ടാ​​​കു​​​മ്പോ​​​ഴും ഉ​​​യ​​​ർ​​​ന്നു കേ​​​ൾ​​​ക്കു​​​ന്ന പേ​​​രാ​​​ണ് മാ​​​ധ​​​വ് ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ലി​​​ന്‍റേ​​​ത്. കേ​​​ര​​​ള​​​ത്തി​​​ലെ ജ​​​ന​​​ങ്ങ​​​ളെ അ​​​ടു​​​ത്ത കാ​​​ല​​​ത്ത് ഇ​​​രു ചേ​​​രി​​​ക​​​ളി​​​ലാ​​​യി വി​​​ഭ​​​ജി​​​ച്ച മ​​​റ്റൊ​​​രു പ​​​രി​​​സ്ഥി​​​തി ശാ​​​സ്ത്ര​​​ജ്ഞ​​​നി​​​ല്ല.

ജനനം, പഠനം

അ​​​ക്കാ​​​ദമികമാ​​​യും സാ​​​മ്പ​​​ത്തി​​​ക​​​മാ​​​യും ഉ​​​യ​​​ർ​​​ന്ന നി​​​ല​​​യി​​​ലു​​​ള്ള ഒ​​​രു കു​​​ടും​​​ബ​​​ത്തി​​​ൽ പ​​​രി​​​മ​​​ള​​​യു​​​ടെ​​​​​​യും ധ​​​ന​​​ഞ്ജ​​​യ് രാ​​​മ​​​ച​​​ന്ദ്ര ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ലി​​​ന്‍റെ​​​യും മ​​​ക​​​നാ​​​യി 1942 മേ​​​യ് 24ന് ​​​പൂ​​​ന​​​യി​​​ലാ​​​യി​​​രു​​​ന്നു മാ​​​ധ​​​വ് ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ലി​​​ന്‍റെ ജ​​​ന​​​നം. പി​​​താ​​​വ് ഡോ. ​​​ഡി.​​​ആ​​​ർ. ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ൽ അ​​​റി​​​യ​​​പ്പെ​​​ടു​​​ന്ന സാ​​​മ്പ​​​ത്തി​​​ക ശാ​​​സ്ത്ര​​​ജ്ഞ​​​നും കേ​​​ന്ദ്ര ആ​​​സൂ​​​ത്ര​​​ണ ക​​​മ്മീ​​​ഷ​​​ന്‍റെ വൈ​​​സ് ചെ​​​യ​​​ർ​​​മാ​​​നുമാ​​​യി​​​രു​​​ന്നു. അ​​​ദ്ദേ​​​ഹ​​​ത്തി​​​ന്‍റെ നേ​​​തൃ​​​ത്വ​​​ത്തി​​​ൽ രൂ​​​പംകൊ​​​ണ്ട മൂ​​​ന്നാം പ​​​ഞ്ച​​​വ​​​ത്സ​​​ര പ​​​ദ്ധ​​​തി ‘ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ൽ യോ​​​ജ​​​ന’ എ​​​ന്നും അ​​​റി​​​യ​​​പ്പെ​​​ടു​​​ന്നു. ബാ​​​ല്യം മു​​​ത​​​ലേ പ​​​ക്ഷി നി​​​രീ​​​ക്ഷ​​​ണ​​​ത്തി​​​ലും പ്ര​​​കൃ​​​തി​​​യി​​​ലെ ജീ​​​വ വൈ​​​വി​​​ധ്യ​​​ത്തി​​​ലും ആ​​​കൃ​​​ഷ്ട​​​നാ​​​യി​​​രു​​​ന്നു മാ​​​ധ​​​വ് ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ൽ. പൂ​​​ന​​​യി​​​ലെ പ​​​ഴ​​​യ ഫ​​​ർ​​​ഗൂ​​​സ​​​ൺ കോ​​​ളജി​​​ൽ​​​നി​​​ന്നു ജ​​​ന്തു​​​ശാ​​​സ്ത്ര​​​ത്തി​​​ൽ ബി​​​എ​​​സ്‌​​​സി നേ​​​ടി​​​യ അ​​​ദ്ദേ​​​ഹ​​​ത്തി​​​ന്‍റെ ഉ​​​പ​​​രി​​​പ​​​ഠ​​​നം ഹാ​​​ർ​​​വാ​​​ർ​​​ഡ് സ​​​ർ​​​വ​​​ക​​​ലാ​​​ശാ​​​ല​​​യി​​​ലാ​​​യി​​​രു​​​ന്നു. അ​​​വി​​​ടെ​​​നി​​​ന്ന് അ​​​ദ്ദേ​​​ഹം ജ​​​ന്തു​​​ശാ​​​സ്ത്ര​​​ത്തി​​​ൽ ബി​​​രു​​​ദാ​​​ന​​​ന്ത​​​ര ബി​​​രു​​​ദ​​​വും ജീ​​​വശാ​​​സ്ത്ര​​​ത്തി​​​ൽ പി​​​എ​​​ച്ച്ഡിയും ​​​നേ​​​ടി.

സെ​​​ന്‍റ​​​ർ ഫോ​​​ർ ഇ​​​ക്കോ​​​ള​​​ജി​​​ക്ക​​​ൽ സ​​​യ​​​ൻ​​​സ​​​സിന്‍റെ സ്ഥാ​​​പ​​​നം

ഇ​​​ന്ത്യ​​​യി​​​ൽ തി​​​രി​​​ച്ചെ​​​ത്തി​​​യ മാ​​​ധ​​​വ് ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ൽ പൂ​​​ന​​​യി​​​ലെ ഒ​​​രു ഗ​​​വേ​​​ഷ​​​ണ സ്ഥാ​​​പ​​​ന​​​ത്തി​​​ൽ കു​​​റ​​​ച്ചു കാ​​​ലം ജോ​​​ലി നോ​​​ക്കി​​​യ​​​തി​​​നു ശേ​​​ഷം 1973ൽ ​​​ബംഗ​​​ളൂരു​​​വി​​​ലെ ഇ​​​ന്ത്യ​​​ൻ ഇ​​​ൻ​​​സ്റ്റി​​​റ്റ‍്യൂ​​​ട്ട് ഓ​​​ഫ് സ​​​യ​​​ൻ​​​സി​​​ൽ ഫാ​​​ക്ക​​​ൽ​​​റ്റി​​​യാ​​​യി ചേ​​​ർ​​​ന്നു. 30 വ​​​ർ​​​ഷ​​​ത്തി​​​ലേ​​​റെ ഈ ​​​സ്ഥാ​​​പ​​​ന​​​മാ​​​യി​​​രു​​​ന്നു ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ലി​​​ന്‍റെ പ്ര​​​വ​​​ർ​​​ത്ത​​​ന കേ​​​ന്ദ്രം. സൈ​​​ദ്ധാ​​​ന്തി​​​ക ജീ​​​വശാ​​​സ്ത്രം, ഫീ​​​ൽ​​​ഡ്ത​​​ല എ​​​ക്കോ​​​ള​​​ജി എ​​​ന്നി​​​വ​​​യി​​​ലാ​​​യി​​​രു​​​ന്നു ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ലി​​​ന്‍റെ പ്ര​​​ധാ​​​ന ഗ​​​വേ​​​ഷ​​​ണം. അ​​​ടി​​​സ്ഥാ​​​ന ത​​​ല​​​ങ്ങ​​​ളി​​​ലെ ആ​​​വാ​​​സ​​​വ്യൂ​​​ഹ​​​ങ്ങ​​​ളു​​​ടെ സൂ​​​ക്ഷ്മ പ​​​ഠ​​​ന​​​ത്തി​​​ന് വേ​​​ണ്ടി ഇ​​​വി​​​ടെ 1983ൽ ​​​സെ​​​ന്‍റ​​​ർ ഫോ​​​ർ ഇ​​​ക്കോ​​​ള​​​ജി​​​ക്ക​​​ൽ സ​​​യ​​​ൻ​​​സ​​​സ് എ​​​ന്ന സ്ഥാ​​​പ​​​നം ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ലി​​​ന്‍റെ നേ​​​തൃ​​​ത്വ​​​ത്തി​​​ൽ സ്ഥാ​​​പി​​​ച്ചു. പ​​​ശ്ചി​​​മ​​​ഘ​​​ട്ട​​​ങ്ങ​​​ൾ ഉ​​​ൾ​​​പ്പെ​​​ടെ ഇ​​​ന്ത്യ​​​യി​​​ലെ വി​​​വി​​​ധ ആ​​​വാ​​​സ വ്യ​​​വ​​​സ്ഥ​​​ക​​​ളു​​​ടെ സ​​​മ​​​ഗ്രപ​​​ഠ​​​നം ന​​​ട​​​ത്തു​​​ന്ന ഇ​​​ന്ത്യ​​​യി​​​ലെ ഏ​​​റ്റ​​​വും പ്ര​​​മു​​​ഖ​​​മാ​​​യ സ്ഥാ​​​പ​​​ന​​​മാ​​​ണ് ഈ ​​​സെ​​​ന്‍റ​​​ർ. ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ലി​​​ന്‍റെ നേ​​​തൃ​​​ത്വ​​​ത്തി​​​ൽ ഈ ​​​കേ​​​ന്ദ്ര​​​ത്തി​​​ൽ ന​​​ട​​​ത്തി​​​യ പ​​​ഠ​​​ന​​​ങ്ങ​​​ളാ​​​ണ് 1986ൽ ​​​നീ​​​ല​​​ഗി​​​രി ബ​​​യോ​​​സ്ഫിയ​​​ർ റി​​​സ​​​ർ​​​വി​​​ന്‍റെ പ്ര​​​ഖ്യാ​​​പ​​​ന​​​ത്തി​​​ലേ​​​ക്ക് ന​​​യി​​​ച്ച​​​ത്. രാ​​​ജ്യ​​​ത്തെ ആ​​​ദ്യ​​​ത്തെ ബ​​​യോ​​​സ്ഫിയ​​​ർ റി​​​സ​​​ർ​​​വാ​​​ണ് നീ​​​ല​​​ഗി​​​രി​​​യി​​​ലേ​​​ത്. ബ​​​സ്ത​​​ർ വ​​​ന​​​മേ​​​ഖ​​​ല​​​യു​​​ടെ സം​​​ര​​​ക്ഷ​​​ണ​​​ത്തി​​​ലും ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ൽ നി​​​ർ​​​ണാ​​​യ​​​ക സം​​​ഭാ​​​വ​​​ന​​​ക​​​ൾ ന​​​ൽ​​​കി.

ക​​​മ്മ്യൂ​​​ണി​​​റ്റി ബ​​​യോ​​​ഡൈ​​​വേ​​​ഴ്സി​​​റ്റി ര​​​ജി​​​സ്റ്റ​​​റു​​​ക​​​ൾ

പ്രാ​​​ദേ​​​ശി​​​ക ജ​​​ന​​​സ​​​മൂ​​​ഹ​​​ത്തി​​​ന്‍റെ പ​​​ങ്കാ​​​ളി​​​ത്ത​​​ത്തോ​​​ടെ ജൈ​​​വ വൈ​​​വി​​​ധ്യ​​​വും പ​​​രി​​​സ്ഥി​​​തി​​​യും സം​​​ര​​​ക്ഷി​​​ക്ക​​​ണ​​​മെ​​​ന്ന​​​താ​​​യി​​​രു​​​ന്നു എ​​​ന്നും ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ലി​​​ന്‍റെ നി​​​ല​​​പാ​​​ട്. 1995 മു​​​ത​​​ൽ പ്രാ​​​ദേ​​​ശി​​​ക ജൈ​​​വ​​​വൈ​​​വി​​​ധ്യ​​​വും അ​​​വ​​​യി​​​ൽ അ​​​ധി​​​ഷ്ഠി​​​ത​​​മാ​​​യ പാ​​​ര​​​മ്പ​​​ര്യ വി​​​ജ്ഞാ​​​ന​​​വും സം​​​ര​​​ക്ഷി​​​ക്കു​​​ന്ന​​​തി​​​നു​​​ള്ള ജ​​​ന​​​കീ​​​യ മു​​​ന്നേ​​​റ്റ​​​ത്തി​​​ന് ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ൽ നേ​​​തൃ​​​ത്വം ന​​​ൽ​​​കി. സ​​​ന്ന​​​ദ്ധ സം​​​ഘ​​​ട​​​ന​​​ക​​​ളു​​​ടെ സ​​​ഹാ​​​യ​​​ത്തോ​​​ടെ​​​യാ​​​യി​​​രു​​​ന്നു ഈ ​​​മു​​​ന്നേ​​​റ്റം. ഇ​​​ത് രാ​​​ജ്യാ​​​ന്ത​​​ര ത​​​ല​​​ത്തി​​​ൽ​​​ത​​​ന്നെ ശ്ര​​​ദ്ധി​​​ക്ക​​​പ്പെ​​​ട്ടു. ത​​​ന​​​ത് സ​​​സ്യ​​​ജാ​​​ല​​​ങ്ങ​​​ളു​​​മാ​​​യി ബ​​​ന്ധ​​​പ്പെ​​​ട്ട പ്രാ​​​ദേ​​​ശി​​​ക വി​​​ജ്ഞാ​​​ന​​​വും നാ​​​ട്ട​​​റി​​​വു​​​ക​​​ളും അ​​​വ​​​യു​​​ടെ പ്രാ​​​ദേ​​​ശി​​​ക ച​​​രി​​​ത്ര​​​വും രേ​​​ഖ​​​പ്പെ​​​ടു​​​ത്തി സൂ​​​ക്ഷി​​​ക്ക​​​ണം. ഇ​​​തി​​​ന്‍റെ ബൗ​​​ദ്ധി​​​ക​​​മാ​​​യ അ​​​വ​​​കാ​​​ശം ഈ ​​​നാ​​​ട്ട​​​റി​​​വു​​​ക​​​ൾ പ​​​ര​​​മ്പ​​​രാ​​​ഗ​​​ത​​​മാ​​​യി സം​​​ര​​​ക്ഷി​​​ച്ച പ്രാ​​​ദേ​​​ശി​​​ക സ​​​മൂ​​​ഹ​​​ങ്ങ​​​ൾ​​​ക്കും ഗോ​​​ത്ര ജ​​​ന​​​വി​​​ഭാ​​​ഗ​​​ങ്ങ​​​ൾ​​​ക്കു​​​മാ​​​യി​​​രി​​​ക്ക​​​ണം. ഈ ​​​വി​​​ജ്ഞാ​​​നം വ​​​ൻ ക​​​മ്പ​​​നി​​​ക​​​ൾ വാ​​​ണി​​​ജ്യ​​​വ​​​ത്ക​​​രി​​​ച്ചാ​​​ൽ ലാ​​​ഭ​​​വി​​​ഹി​​​തം ഗോ​​​ത്ര സ​​​മൂ​​​ഹ​​​ങ്ങ​​​ൾ​​​ക്കും ന​​​ൽ​​​ക​​​ണം. ഇ​​​തി​​​നു വേ​​​ണ്ടി പ്രാ​​​ദേ​​​ശി​​​ക ത​​​ല​​​ത്തി​​​ൽ ‘ക​​​മ്മ്യൂ​​​ണി​​​റ്റി ബ​​​യോ​​​ഡൈ​​​വേ​​​ഴ്സി​​​റ്റി ര​​​ജി​​​സ്റ്റ​​​റു​​​ക​​​ൾ’ സ്ഥാ​​​പി​​​ക്ക​​​ണ​​​മെ​​​ന്ന ആ​​​ശ​​​യം രാ​​​ജ്യ​​​ത്ത് ന​​​ട​​​പ്പാ​​​ക്കി​​​യ​​​ത് മാ​​​ധ​​​വ് ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ലാ​​​ണ്. 2002ലെ ​​​കേ​​​ന്ദ്ര ജൈ​​​വ വൈ​​​വി​​​ധ്യ നി​​​യ​​​മ​​​ത്തി​​​ൽ ‘ജ​​​ന​​​കീ​​​യ ജൈ​​​വ​​​വൈ​​​വി​​​ധ്യ ര​​​ജി​​​സ്റ്റ​​​റു​​​ക​​​ൾ’ നി​​​യ​​​മ പ​​​ര​​​മാ​​​യി​​​ത​​​ന്നെ ഇ​​​ടം ക​​​ണ്ടെ​​​ത്തി. 2002ലെ ​​​കേ​​​ന്ദ്ര ജൈ​​​വ വൈ​​​വി​​​ധ്യ നി​​​യ​​​മം രൂ​​​പീ​​​ക​​​രി​​​ക്കു​​​ന്ന​​​തി​​​ലും ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ൽ നി​​​ർ​​​ണാ​​​യ​​​ക പ​​​ങ്ക് വ​​​ഹി​​​ച്ചു.

മാ​​​ധ​​​വ് ഗാ​​​ഡ്ഗിലും കേ​​​ര​​​ള​​​വും

കേ​​​ര​​​ള​​​ത്തി​​​ന്‍റെ പ​​​രി​​​സ്ഥി​​​തി​​​യു​​​മാ​​​യി ബ​​​ന്ധ​​​പ്പെ​​​ട്ട ച​​​ർ​​​ച്ച​​​ക​​​ളി​​​ൽ മാ​​​ധ​​​വ് ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ലി​​​ന്‍റെ പേ​​​ര് നാ​​​ല​​​ര പ​​​തി​​​റ്റാ​​​ണ്ടി​​​ലേ​​​റെ​​​യാ​​​യി കേ​​​ൾ​​​ക്കു​​​ന്നു​​​ണ്ട്.1970​​​ക​​​ളു​​​ടെ അ​​​വ​​​സാ​​​ന​​​വും 80ക​​​ളു​​​ടെ ആ​​​ദ്യ​​​വും അ​​​ര​​​ങ്ങേ​​​റി​​​യ സൈ​​​ല​​​ന്‍റ് വാ​​​ലി സം​​​ര​​​ക്ഷ​​​ണ സ​​​മ​​​ര​​​വു​​​മാ​​​യി ബ​​​ന്ധ​​​പ്പെ​​​ട്ടാ​​​ണ് മാ​​​ധ​​​വ് ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ൽ ആ​​​ദ്യം കേ​​​ര​​​ള​​​വു​​​മാ​​​യി ബ​​​ന്ധ​​​പ്പെ​​​ടു​​​ന്ന​​​ത്. എ​​​ന്നാ​​​ൽ, 14 അം​​​ഗ പ​​​ശ്ചി​​​മ​​​ഘ​​​ട്ട പ​​​രി​​​സ്ഥി​​​തി വി​​​ദ​​​ഗ്ധ സ​​​മി​​​തി(ഡ​​​ബ്ല്യു​​​ജി​​​ഇ​​​ഇ​​​പി)യു​​​ടെ അ​​​ധ്യ​​​ക്ഷ​​​നാ​​​യി മാ​​​ധ​​​വ് ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ൽ നി​​​യ​​​മി​​​ക്ക​​​പ്പെ​​​ട്ട​​​തോ​​​ടെ കേ​​​ര​​​ള​​​ത്തി​​​ൽ ക​​​ഴി​​​ഞ്ഞ ഒ​​​ന്ന​​​ര പ​​​തി​​​റ്റാ​​​ണ്ടി​​​നി​​​ട​​​യി​​​ൽ ഏ​​​റ്റ​​​വു​​​മ​​​ധി​​​കം ച​​​ർ​​​ച്ച ചെ​​​യ്യ​​​പ്പെ​​​ട്ട ശാ​​​സ്ത്ര​​​ജ്ഞ​​​നാ​​​യി അ​​​ദ്ദേ​​​ഹം മാ​​​റി. 2010 മാ​​​ർ​​​ച്ച് നാ​​​ലി​​​ന് അ​​​ന്ന​​​ത്തെ യു​​​പി​​​എ സ​​​ർ​​​ക്കാ​​​രാ​​​ണ് ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ൽ പാ​​​ന​​​ലി​​​നെ നി​​​യ​​​മി​​​ച്ച​​​ത്. പ​​​ശ്ചി​​​മ​​​ഘ​​​ട്ട​​​ത്തി​​​ന്‍റെ പ​​​രി​​​സ്ഥി​​​തി അ​​​വ​​​സ്ഥ വി​​​ല​​​യി​​​രു​​​ത്തി, പ​​​രി​​​സ്ഥി​​​തി ദു​​​ർ​​​ബ​​​ല മേ​​​ഖ​​​ല​​​ക​​​ൾ ക​​​ണ്ടെ​​​ത്തു​​​ക​​​യും പു​​​ന​​​രു​​​ജ്ജീ​​​വ​​​ന​​​ത്തി​​​ന് ശി​​​പാ​​​ർ​​​ശ​​​ക​​​ൾ ന​​​ൽ​​​കു​​​ക​​​യു​​​മാ​​​യി​​​രു​​​ന്നു സ​​​മി​​​തി​​​യു​​​ടെ ദൗ​​​ത്യം. നാ​​​ലു ത​​​വ​​​ണ യോ​​​ഗം ചേ​​​ർ​​​ന്ന് 2011 ഓ​​​ഗ​​​സ്റ്റ് 31ന് ​​​റി​​​പ്പോ​​​ർ​​​ട്ട് സ​​​മ​​​ർ​​​പ്പി​​​ച്ചു. ഒ​​​മ്പ​​​ത് മാ​​​സ​​​ത്തേ​​​ക്ക് റി​​​പ്പോ​​​ർ​​​ട്ട് വെ​​​ളി​​​ച്ചം ക​​​ണ്ടി​​​ല്ല. ഡൽ​​​ഹി ഹൈ​​​ക്കോ​​​ട​​​തി ഇ​​​ട​​​പെ​​​ട​​​ലി​​​നെത്തു​​​ട​​​ർ​​​ന്ന് 2012 മേ​​​യി​​​ൽ 522 പേ​​​ജു​​​ക​​​ളു​​​ള്ള റി​​​പ്പോ​​​ർ​​​ട്ട് കേ​​​ന്ദ്ര വ​​​നം-​​​പ​​​രി​​​സ്ഥി​​​തി വ​​​കു​​​പ്പ് പ്ര​​​സി​​​ദ്ധീ​​​ക​​​രി​​​ച്ചു.

പ്രാ​​​ദേ​​​ശി​​​ക ജ​​​ന​​​വി​​​ഭാ​​​ഗ​​​ത്തി​​​ന്‍റെ സ​​​ഹ​​​ക​​​ര​​​ണ​​​ത്തോ​​​ടെ പ​​​രി​​​സ്ഥി​​​തി സം​​​ര​​​ക്ഷ​​​ണം എ​​​ന്ന മു​​​ദ്രാ​​​വാ​​​ക്യം എ​​​ന്നും ഉ​​​യ​​​ർ​​​ത്തി​​​യി​​​ട്ടു​​​ള്ള ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ലി​​​ന്‍റെ നേ​​​തൃ​​​ത്വത്തി​​​ലു​​​ള്ള സ​​​മി​​​തി തി​​​ടു​​​ക്ക​​​ത്തി​​​ലാ​​​ണ് റി​​​പ്പോ​​​ർ​​​ട്ട് ത​​​യാ​​​റാ​​​ക്കി​​​യ​​​ത്. അ​​​തി​​​നു മു​​​മ്പ് പ്രാ​​​ദേ​​​ശി​​​ക ജ​​​ന​​​വി​​​ഭാ​​​ഗ​​​ങ്ങ​​​ളു​​​മാ​​​യോ ജ​​​ന​​​പ്ര​​​തി​​​നി​​​ധി​​​ക​​​ളു​​​മാ​​​യോ രാ​​​ഷ്‌​​​ട്രീ​​​യ പാ​​​ർ​​​ട്ടി​​​ക​​​ളു​​​മാ​​​യോ വി​​​ശ​​​ദ​​​മാ​​​യ ച​​​ർ​​​ച്ച​​​ക​​​ൾ ന​​​ട​​​ത്തി​​​യി​​​ല്ല. തെ​​​ക്ക് ക​​​ന്യാ​​​കു​​​മാ​​​രി മു​​​ത​​​ൽ വ​​​ട​​​ക്ക് ഗു​​​ജ​​​റാ​​​ത്തി​​​ലെ താപ്തി ന​​​ദി വ​​​രെ 1,490 കി​​​ലോ​​​മീ​​​റ്റ​​​ർ നീ​​​ള​​​ത്തി​​​ലും 1,29,037 ച​​​തു​​​ര​​​ശ്ര കി​​​ലോ​​​മീ​​​റ്റ​​​ർ വി​​​സ്തൃ​​​തി​​​യി​​​ലും വ്യാ​​​പി​​​ച്ചു കി​​​ട​​​ക്കു​​​ന്ന പ​​​ശ്ചി​​​മ​​​ഘ​​​ട്ടം മു​​​ഴു​​​വ​​​നും പ​​​രി​​​സ്ഥി​​​തി പ്രാ​​​ധാ​​​ന്യ​​​മു​​​ള്ള ഒ​​​റ്റ മേ​​​ഖ​​​ല​​​യാ​​​യി പ​​​രി​​​ഗ​​​ണി​​​ക്കാ​​​നാ​​​യി​​​രു​​​ന്നു സ​​​മി​​​തി​​​യു​​​ടെ നി​​​ർ​​​ദേ​​​ശം. പ​​​ശ്ചി​​​മ ഘ​​​ട്ട​​​ങ്ങ​​​ളെ മൂ​​​ന്ന് സോ​​​ണു​​​ക​​​ളാ​​​യി തി​​​രി​​​ച്ച് നി​​​യ​​​ന്ത്ര​​​ണ​​​ങ്ങ​​​ൾ ഏ​​​ർ​​​പ്പെ​​​ടു​​​ത്ത​​​ണം. 75 ശ​​​ത​​​മാ​​​ന​​​ത്തി​​​ല​​​ധി​​​കം സ്ഥ​​​ല​​​ങ്ങ​​​ളെ സോ​​​ൺ ഒ​​​ന്നി​​​ലും ര​​​ണ്ടി​​​ലും ഉ​​​ൾ​​​പ്പെ​​​ടു​​​ത്തി ക​​​ർ​​​ശ​​​ന നി​​​യ​​​ന്ത്ര​​​ണ​​​ങ്ങ​​​ൾ ഏ​​​ർ​​​പ്പെ​​​ടു​​​ത്ത​​​ണം. സോ​​​ണു​​​ക​​​ൾ തി​​​രി​​​ച്ച​​​തി​​​ൽ സ​​​മി​​​തി​​​ക്ക് ഗൗ​​​ര​​​വ​​​ത​​​ര​​​മാ​​​യ തെ​​​റ്റു​​​ക​​​ൾ സം​​​ഭ​​​വി​​​ച്ചു. ജ​​​ന​​​സാ​​​ന്ദ്ര​​​ത ഏ​​​റി​​​യ പ്ര​​​ദേ​​​ശ​​​ങ്ങ​​​ളൊ​​​ക്കെ പ​​​രി​​​സ്ഥി​​​തി ദു​​​ർ​​​ബ​​​ല മേ​​​ഖ​​​ല​​​ക​​​ളാ​​​യി. ഇ​​​തോ​​​ടെ കേ​​​ര​​​ളം, ക​​​ർ​​​ണാ​​​ട​​​കം, ത​​​മി​​​ഴ്നാ​​​ട്, ഗോ​​​വ, മ​​​ഹാ​​​രാ​​​ഷ്‌​​​ട്ര, ഗു​​​ജ​​​റാ​​​ത്ത് എ​​​ന്നീ ആ​​​റ് സം​​​സ്ഥാ​​​ന​​​ങ്ങ​​​ളി​​​ലെ മ​​​ല​​​യോ​​​ര​​​ങ്ങ​​​ളി​​​ലെ ജ​​​ന​​​ങ്ങ​​​ൾ പ്ര​​​തി​​​ഷേ​​​ധ​​​വു​​​മാ​​​യി സ​​​മ​​​ര​​​ത്തി​​​നി​​​റ​​​ങ്ങി.

പ്ര​​​തി​​​ഷേ​​​ധം സ്വാ​​​ഭാ​​​വി​​​കം

സൈ​​​ദ്ധാ​​​ന്തി​​​ക ത​​​ല​​​ത്തി​​​ൽ ത​​​യാ​​​റാ​​​ക്കി​​​യ ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ൽ റി​​​പ്പോ​​​ർ​​​ട്ടി​​​ലെ ശി​​​പാ​​​ർ​​​ശ​​​ക​​​ളി​​​ൽ ഭൂ​​​രി​​​പ​​​ക്ഷ​​​വും പ്രാ​​​യോ​​​ഗി​​​ക ത​​​ല​​​ത്തി​​​ൽ ന​​​ട​​​പ്പാ​​​ക്കു​​​ക അ​​​സാ​​​ധ്യ​​​മാ​​​യി​​​രു​​​ന്നു. ഭൂ​​​വി​​​നി​​​യോ​​​ഗ​​​ത്തി​​​ൽ നി​​​ർ​​​ദേ​​​ശി​​​ച്ച ക​​​ർ​​​ശ​​​ന നി​​​യ​​​ന്ത്ര​​​ണ​​​ങ്ങ​​​ൾ പ​​​ശ്ചി​​​മ ഘ​​​ട്ട മേ​​​ഖ​​​ല​​​യി​​​ലെ ജ​​​ന​​​ജീ​​​വി​​​തം ദു​​​ഃസ​​​ഹ​​​മാ​​​ക്കു​​​ന്ന​​​വ​​​യാ​​​യി​​​രു​​​ന്നു. നി​​​ർ​​​ദേ​​​ശ​​​ങ്ങ​​​ൾ അ​​​തേ​​​പ​​​ടി ന​​​ട​​​പ്പാ​​​ക്കി​​​യാ​​​ൽ അ​​​ടി​​​സ്ഥാ​​​ന സൗ​​​ക​​​ര്യ വി​​​ക​​​സ​​​നം​​​പോ​​​ലും മു​​​ര​​​ടി​​​ക്കും. 5-10 വ​​​ർ​​​ഷംകൊ​​​ണ്ട് രാ​​​സ​​​കീ​​​ട​​​നാ​​​ശി​​​നി​​​ക​​​ളും രാ​​​സ​​​വ​​​ള​​​ങ്ങ​​​ളും ഉ​​​പ​​​യോ​​​ഗി​​​ക്കു​​​ന്ന​​​ത് ക​​​ർ​​​ഷ​​​ക​​​ർ പൂ​​​ർ​​​ണ​​​മാ​​​യും അ​​​വ​​​സാ​​​നി​​​പ്പി​​​ക്ക​​​ണം.

പ​​​ശ്ചി​​​മ ഘ​​​ട്ട​​​ങ്ങ​​​ളി​​​ൽ പൂ​​​ർ​​​ണ​​​മാ​​​യും ജൈ​​​വ കൃ​​​ഷി​​​യാ​​​യി​​​രി​​​ക്ക​​​ണം. വ​​​ന്യ ജീ​​​വി​​​ക​​​ളു​​​ടെ വ​​​ഴി​​​ത്താ​​​ര​​​യാ​​​യി രേ​​​ഖ​​​പ്പെ​​​ടു​​​ത്തി​​​യ കൃ​​​ഷിഭൂ​​​മി​​​ക​​​ൾ വ​​​ന​​​മാ​​​യി മാ​​​റ്റ​​​പ്പെ​​​ട​​​ണം. കൈയാ​​​ല​​​ക​​​ൾ​​​ക്ക് പ​​​ക​​​രം ജൈ​​​വ​​​വേ​​​ലി​​​ക​​​ൾ മ​​​തി. ഉ​​​ത്പാ​​​ദ​​​ന വ​​​ർ​​​ധ​​​ന​​​വും ആ​​​ദാ​​​യ വ​​​ർ​​​ധ​​​ന​​​വും നോ​​​ക്കാ​​​തെ ഗു​​​ണ​​​മേ​​​ന്മ മാ​​​ത്രം മു​​​ൻ​​​നി​​​ർ​​​ത്തി ക​​​ർ​​​ഷ​​​ക​​​ർ കൃ​​​ഷി ചെ​​​യ്യ​​​ണം. മ​​​ര​​​ച്ചീ​​​നി, വാ​​​ഴ തു​​​ട​​​ങ്ങി​​​യ വാ​​​ർ​​​ഷി​​​ക വി​​​ള​​​ക​​​ളു​​​ടെ കൃ​​​ഷി നി​​​യ​​​ന്ത്രി​​​ക്ക​​​ണം. ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ൽ ക​​​മ്മ​​​ിറ്റി​​​യു​​​ടെ ചി​​​ല നി​​​ർ​​​ദേ​​​ശ​​​ങ്ങ​​​ൾ ക​​​ർ​​​ഷ​​​ക​​​ർ​​​ക്ക് പ​​​ട്ട​​​യം ന​​​ൽ​​​കു​​​ന്ന​​​തി​​​നെ ത​​​ട​​​സ​​​പ്പെ​​​ടു​​​ത്തു​​​ന്ന​​​വ​​​യാ​​​യി​​​രു​​​ന്നു. പ​​​ശ്ചി​​​മ​​​ഘ​​​ട്ട മേ​​​ഖ​​​ല​​​യി​​​ലെ 25 കോ​​​ടി​​​യി​​​ലേ​​​റെ ജ​​​ന​​​ങ്ങ​​​ളി​​​ൽ ബ​​​ഹു​​​ഭൂ​​​രി​​​പ​​​ക്ഷ​​​വും ക​​​ർ​​​ഷ​​​ക​​​രും ക​​​ർ​​​ഷ​​​ക തൊ​​​ഴി​​​ലാ​​​ളി​​​ക​​​ളു​​​മാ​​​ണ്. ജ​​​ന​​​ങ്ങ​​​ളു​​​ടെ ഉ​​​പ​​​ജീ​​​വ​​​ന മാ​​​ർ​​​ഗ​​​ങ്ങ​​​ൾ സം​​​ര​​​ക്ഷി​​​ക്കാ​​​തെ​​​യും പ്രാ​​​യോ​​​ഗി​​​ക​​​ത​​​യും യാ​​​ഥാ​​​ർ​​​ഥ്യ​​​വും ക​​​ണ​​​ക്കി​​​ലെ​​​ടു​​​​​​ക്കാ​​​തെ​​​യും ത​​​യാ​​​റാക്കി​​​യ റി​​​പ്പോ​​​ർ​​​ട്ടി​​​നെ​​​തി​​​രേ വ്യാ​​​പ​​​ക പ്ര​​​തി​​​ഷേ​​​ധ​​​മു​​​യ​​​ർ​​​ന്ന​​​ത് തി​​​ക​​​ച്ചും സ്വാ​​​ഭാ​​​വി​​​ക​​​മാ​​​യി​​​രു​​​ന്നു. അ​​​തോ​​​ടെ പ​​​ശ്ചി​​​മ​​​ഘ​​​ട്ട സം​​​ര​​​ക്ഷ​​​ണം എ​​​ന്ന ന്യാ​​​യ​​​മാ​​​യ ല​​​ക്ഷ്യം പി​​​ന്നോ​​​ട്ട് ത​​​ള്ള​​​പ്പെ​​​ട്ടു.

ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ൽ അ​​​ധ്യ​​​ക്ഷ​​​നാ​​​യ പ​​​ശ്ചി​​​മ​​​ഘ​​​ട്ട പ​​​രി​​​സ്ഥി​​​തി വി​​​ദ​​​ഗ്ധ സ​​​മി​​​തി​​​യു​​​ടെ റി​​​പ്പോ​​​ർ​​​ട്ട് ക​​​സ്തൂ​​​രി രം​​​ഗ​​​ൻ റി​​​പ്പോ​​​ർ​​​ട്ട് വ​​​ന്ന​​​തോ​​​ടെ അ​​​പ്ര​​​സ​​​ക്ത​​​മാ​​​യി. എ​​​ങ്കി​​​ലും അ​​​ത് പ​​​ശ്ചി​​​മ​​​ഘ​​​ട്ട​​​ങ്ങ​​​ളി​​​ലെ ജ​​​ന​​​വി​​​ഭാ​​​ഗ​​​ങ്ങ​​​ൾ​​​ക്കി​​​ട​​​യി​​​ൽ വി​​​ത​​​ച്ച അ​​​ശാ​​​ന്തി​​​യു​​​ടെ​​​യും അ​​​നി​​​ശ്ചി​​​താ​​​വ​​​സ്ഥ​​​യു​​​ടെ​​​യും ക​​​ന​​​ലു​​​ക​​​ൾ ഇ​​​ന്നും കെ​​​ടാ​​​തെ കി​​​ട​​​ക്കു​​​ന്നു. ഒ​​​ന്ന​​​ര പ​​​തി​​​റ്റാ​​​ണ്ട് ക​​​ഴി​​​ഞ്ഞി​​​ട്ടും പ​​​രി​​​സ്ഥി​​​തി ദു​​​ർ​​​ബ​​​ല പ്ര​​​ദേ​​​ശ​​​ങ്ങ​​​ളു​​​ടെ അ​​​ന്തി​​​മ വി​​​ജ്ഞാ​​​പ​​​നം കേ​​​ന്ദ്ര​​​ത്തി​​​ന് ഇ​​​റ​​​ക്കാ​​​നാ​​​യി​​​ട്ടി​​​ല്ല. ഏ​​​ത് പ​​​രി​​​സ്ഥി​​​തി ദു​​​ര​​​ന്ത​​​മു​​​ണ്ടാ​​​യാ​​​ലും ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ൽ ക​​​മ്മ​​​ിറ്റി റി​​​പ്പോ​​​ർ​​​ട്ട് ന​​​ട​​​പ്പാ​​​ക്കി​​​യി​​​രു​​​ന്നെ​​​ങ്കി​​​ൽ ഇ​​​ത് സം​​​ഭ​​​വി​​​ക്കി​​​ല്ലാ​​​യി​​​രു​​​ന്നു എ​​​ന്നാ​​​ണ് കേ​​​ര​​​ള​​​ത്തി​​​ൽ ഒ​​​രു വി​​​ഭാ​​​ഗ​​​ത്തി​​​ന്‍റെ കൂ​​​ട്ട നി​​​ല​​​വി​​​ളി. കാ​​​ലാ​​​വ​​​സ്ഥാ വ്യ​​​തി​​​യാ​​​ന​​​ത്തി​​​ന്‍റെ​​​യും ആ​​​ഗോ​​​ള താ​​​പ​​​ന​​​ത്തി​​​ന്‍റെ​​​യും പ​​​ശ്ചാ​​​ത്ത​​​ല​​​ത്തി​​​ൽ ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ൽ റി​​​പ്പോ​​​ർ​​​ട്ട് അ​​​പ്പാ​​​ടെ ന​​​ട​​​പ്പാ​​​ക്കി​​​യാ​​​ലും വ​​​ൻ പ്ര​​​കൃ​​​തി ദു​​​ര​​​ന്ത​​​ങ്ങ​​​ൾ കേ​​​ര​​​ള​​​ത്തി​​​ൽ സം​​​ഭ​​​വി​​​ക്കു​​​ന്ന​​​ത് ആ​​​ർ​​​ക്കും ത​​​ട​​​യാ​​​നാ​​​വി​​​ല്ലെ​​​ന്ന​​​താ​​​ണ് വാ​​​സ്ത​​​വം.

കു​ടി​യി​റ​ക്കി​നെ അ​നു​കൂ​ലി​ക്കാ​ത്ത പ​രി​സ്ഥി​തി ശാ​സ്ത്ര​ജ്ഞ​ന്‍

പ്രാ​​​ദേ​​​ശി​​​ക ജ​​​ന​​​വി​​​ഭാ​​​ഗ​​​ങ്ങ​​​ളെ​​​യും കു​​​ടി​​​യേ​​​റ്റ ക​​​ർ​​​ഷ​​​ക​​​രെ​​​യും പ​​​ശ്ചി​​​മ​​​ഘ​​​ട്ട​​​ങ്ങ​​​ളി​​​ൽ​​​നി​​​ന്നു കു​​​ടി​​​യി​​​റ​​​ക്കു​​​ന്ന​​​തി​​​നെ അ​​​നു​​​കൂ​​​ലി​​​ച്ചി​​​രു​​​ന്ന പ​​​രി​​​സ്ഥി​​​തി ശാ​​​സ്ത്ര​​​ജ്ഞ​​​ന​​​ല്ല മാ​​​ധ​​​വ് ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ൽ. പ​​​ശ്ചി​​​മ ഘ​​​ട്ട​​​ങ്ങ​​​ൾ സം​​​ര​​​ക്ഷി​​​ക്കേ​​​ണ്ട​​​ത് അ​​​വി​​​ടെ താ​​​മ​​​സി​​​ക്കു​​​ന്ന​​​വ​​​രു​​​ടെ മാ​​​ത്രം ബാ​​​ധ്യ​​​തയ​​​ല്ല എ​​​ന്ന ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ലി​​​ന്‍റെ വാ​​​ദം ശ്ര​​​ദ്ധി​​​ക്ക​​​പ്പെ​​​ട്ടി​​​ല്ല. മ​​​ല​​​യോ​​​ര​​​ങ്ങ​​​ളി​​​ലെ വ​​​ന്യ​​​ജീ​​​വി ആ​​​ക്ര​​​മ​​​ണ​​​വു​​​മാ​​​യി ബ​​​ന്ധ​​​പ്പെ​​​ട്ട് തി​​​ക​​​ച്ചും വ്യ​​​ത്യ​​​സ്ത​​​മാ​​​യ നി​​​ല​​​പാ​​​ടാ​​​ണ് ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ൽ സ്വീ​​​ക​​​രി​​​ച്ചി​​​രു​​​ന്ന​​​ത്. 1972ലെ ​​​വ​​​ന്യജീ​​​വി സം​​​ര​​​ക്ഷ​​​ണ നി​​​യ​​​മം മ​​​നു​​​ഷ്യവി​​​രു​​​ദ്ധ​​​വും ഭ​​​ര​​​ണ​​​ഘ​​​ട​​​നാ വി​​​രു​​​ദ്ധ​​​വു​​​മാ​​​ണെ​​​ന്നാ​​​യി​​​രു​​​ന്നു ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ലി​​​ന്‍റെ നി​​​ല​​​പാ​​​ട്. വ​​​ന്യജീ​​​വി ആ​​​ക്ര​​​മ​​​ണ​​​ങ്ങ​​​ളി​​​ൽനി​​​ന്ന് മ​​​നു​​​ഷ്യ​​​നെ സം​​​ര​​​ക്ഷി​​​ക്ക​​​ണം. വ​​​ന്യജീ​​​വി​​​ക​​​ളു​​​ടെ ജ​​​ന​​​സം​​​ഖ്യ പു​​​ന​​​രു​​​ജ്ജീ​​​വ​​​ന​​​ക്ഷ​​​മ​​​മാ​​​ണ്. അ​​​ത് ഒ​​​രു പ​​​രി​​​ധി​​​ക്ക​​​പ്പു​​​റം വ​​​ർ​​​ധി​​​ക്കു​​​ന്ന​​​ത് ത​​​ട​​​യ​​​ണം. ചി​​​ല യൂ​​​റോ​​​പ്യ​​​ൻ രാ​​​ജ്യ​​​ങ്ങ​​​ളി​​​ലേ​​​തുപോ​​​ലെ അ​​​പ​​​ക​​​ട​​​കാ​​​രി​​​ക​​​ളാ​​​യ വ​​​ന്യ​​​ജീ​​​വി​​​ക​​​ളെ നി​​​യ​​​ന്ത്രി​​​ത​​​മാ​​​യി വേ​​​ട്ട​​​യാ​​​ടാ​​​ൻ ജ​​​ന​​​ങ്ങ​​​ൾ​​​ക്ക് അ​​​നു​​​മ​​​തി ന​​​ൽ​​​ക​​​ണ​​​മെ​​​ന്ന് അ​​​ദ്ദേ​​​ഹം ആ​​​വ​​​ശ്യ​​​പ്പെ​​​ട്ടു.
പ​​​ശ്ചി​​​മ​​​ഘ​​​ട്ട പ​​​രി​​​സ്ഥി​​​തി വി​​​ദ​​​ഗ്ധ സ​​​മി​​​തി​​​യു​​​മാ​​​യി ബ​​​ന്ധ​​​പ്പെ​​​ട്ട വി​​​മ​​​ർ​​​ശ​​​ന​​​ങ്ങ​​​ൾ മാ​​​റ്റി നി​​​ർ​​​ത്തി​​​യാ​​​ൽ ഇ​​​ന്ത്യ ക​​​ണ്ട ഏ​​​റ്റ​​​വും മി​​​ക​​​ച്ച പ​​​രി​​​സ്ഥി​​​തി ശാ​​​സ്ത്ര​​​ജ്ഞ​​​രി​​​ൽ ഒ​​​രാ​​​ളാ​​​യി​​​രു​​​ന്നു മാ​​​ധ​​​വ് ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ൽ. ഇ​​​ന്ത്യ​​​യി​​​ൽ ജൈ​​​വ​​​വൈ​​​വി​​​ധ്യ സം​​​ര​​​ക്ഷ​​​ണ​​​ത്തി​​​ന് പ്രാ​​​ദേ​​​ശി​​​ക ജ​​​ന​​​കീ​​​യ പ​​​ങ്കാ​​​ളി​​​ത്തം ഉ​​​റ​​​പ്പാ​​​ക്കി​​​യ​​​ത് അ​​​ദ്ദേ​​​ഹ​​​മാ​​​യി​​​രു​​​ന്നു. രാ​​​ജ്യ​​​ത്ത് വ​​​നാ​​​വ​​​കാ​​​ശ നി​​​യ​​​മം ന​​​ട​​​പ്പാ​​​ക്കു​​​ന്ന​​​തി​​​ലും നി​​​ർ​​​ണാ​​​യ​​​ക സം​​​ഭാ​​​വ​​​ന​​​ക​​​ൾ ന​​​ൽ​​​കി. പ​​​രി​​​സ്ഥി​​​തി​​​യും ജൈ​​​വ വൈ​​​വി​​​ധ്യ​​​വും സം​​​ര​​​ക്ഷി​​​ക്കു​​​ന്ന​​​തി​​​ൽ ന​​​ൽ​​​കി​​​യ സം​​​ഭാ​​​വ​​​ന​​​ക​​​ൾ മാ​​​നി​​​ച്ച് രാ​​​ജ്യം പ​​​ത്മ​​​ശ്രീ​​​യും പ​​​ത്മ​​​ഭൂ​​​ഷ​​​ണും ന​​​ൽ​​​കി അ​​​ദ്ദേ​​​ഹ​​​ത്തെ ആ​​​ദ​​​രി​​​ച്ചു.

2024ൽ ​​​ഐ​​​ക്യ​​​രാ​​​ഷ്‌​​​ട്ര പ​​​രി​​​സ്ഥി​​​തി പ​​​രി​​​പാ​​​ടി (യു​​​എ​​​ൻ​​​ഇ​​​പി) ‘ചാ​​​മ്പ്യ​​​ൻ​​​സ് ഓ​​​ഫ് എ​​​ർ​​​ത്ത്’ അ​​​വാ​​​ർ​​​ഡ് ന​​​ൽ​​​കി. ഭൂ​​​മി​​​യെ​​​യും ജ​​​ന​​​ങ്ങ​​​ളെ​​​യും സം​​​ര​​​ക്ഷി​​​ക്കു​​​ന്ന​​​തി​​​ന് ന​​​ൽ​​​കി​​​യ നേ​​​തൃ​​​ത്വ​​​ത്തി​​​നാ​​​യി​​​രു​​​ന്നു അ​​​വാ​​​ർ​​​ഡ്. പ​​​രി​​​സ്ഥി​​​തി സം​​​ര​​​ക്ഷ​​​ണ​​​ത്തി​​​ന് ഐ​​​ക്യ​​​രാ​​​ഷ്‌​​​ട്ര സം​​​ഘ​​​ട​​​ന ന​​​ൽ​​​കു​​​ന്ന പ​​​ര​​​മോ​​​ന്ന​​​ത​​​മാ​​​യ ബ​​​ഹു​​​മ​​​തി​​​യാ​​​ണി​​​ത്. വോ​​​ൾ​​​വോ പ​​​രി​​​സ്ഥി​​​തി അ​​​വാ​​​ർ​​​ഡ്, ടൈ​​​ല​​​ർ പ​​​രി​​​സ്ഥി​​​തി അ​​​വാ​​​ർ​​​ഡ് എ​​​ന്നി​​​വ​​​യും നേ​​​ടി​​​യി​​​ട്ടു​​​ണ്ട്. ശാ​​​ന്തി​​​സ്വ​​​രൂ​​​പ് ഭ​​​ട്ന​​​ഗ​​​ർ പ്രൈ​​​സ്, വി​​​ക്രം സാ​​​രാ​​​ഭാ​​​യ് അ​​​വാ​​​ർ​​​ഡ്, ഈ​​​ശ്വ​​​ര​​​ച​​​ന്ദ്ര വി​​​ദ്യാ​​​സാ​​​ഗ​​​ർ അ​​​വാ​​​ർ​​​ഡ്, ഹാ​​​ർ​​​വാ​​​ർ​​​ഡ് യൂ​​​ണി​​​വേ​​​ഴ്സി​​​റ്റി ശ​​​താ​​​ബ്ദി മെ​​​ഡ​​​ൽ തു​​​ട​​​ങ്ങി​​​യ​​​വ​​​യാ​​​ണ് ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ൽ നേ​​​ടി​​​യ മ​​​റ്റ് അ​​​വാ​​​ർ​​​ഡു​​​ക​​​ൾ. അ​​​ദ്ദേ​​​ഹ​​​ത്തി​​​ന്‍റെ പേ​​​രി​​​ൽ ഏ​​​ഴ് പു​​​സ്ത​​​ക​​​ങ്ങ​​​ളും 225 ഗ​​​വേ​​​ഷ​​​ണ പ്ര​​​ബ​​​ന്ധ​​​ങ്ങ​​​ളും പ്ര​​​സി​​​ദ്ധീ​​​ക​​​രി​​​ച്ചു. പ്ര​​​ധാ​​​ന​​​മ​​​ന്ത്രി​​​യു​​​ടെ ശാ​​​സ്ത്ര ഉ​​​പ​​​ദേ​​​ശ​​​ക സ​​​മി​​​തി​​​യി​​​ലും സോ​​​ണി​​​യ ഗാ​​​ന്ധി അ​​​ധ്യ​​​ക്ഷ​​​യാ​​​യി​​​രു​​​ന്ന ദേ​​​ശീ​​​യ ഉ​​​പ​​​ദേ​​​ശ​​​ക കൗ​​​ൺ​​​സി​​​ലി​​​ലും അം​​​ഗ​​​മാ​​​യി​​​രു​​​ന്നു. സ്റ്റാ​​​ൻ​​​ഫോ​​​ർ​​​ഡ് യൂ​​​ണി​​​വേ​​​ഴ്സി​​​റ്റി, യൂ​​​ണി​​​വേ​​​ഴ്സി​​​റ്റി ഓ​​​ഫ് കാ​​​ലി​​​ഫോ​​​ർ​​​ണി​​​യ ബെ​​​ർ​​​ക്കി​​​ലി എ​​​ന്നീ സ​​​ർ​​​വ​​​ക​​​ലാ​​​ശാ​​​ല​​​ക​​​ളി​​​ൽ വി​​​സി​​​റ്റിം​​​ഗ് പ്ര​​​ഫ​​​സ​​​റാ​​​യും മാ​​​ധ​​​വ് ഗാ​​​ഡ്ഗി​​​ൽ സേ​​​വ​​​നം അ​​​നു​​​ഷ്ഠി​​​ച്ചി​​​ട്ടു​​​ണ്ട്.

(കേ​​​ര​​​ള കാ​​​ർ​​​ഷി​​​ക സ​​​ർ​​​വ​​​ക​​​ലാ​​​ശാ​​​ല​​​യി​​​ലെ മു​​​ൻ പ്ര​​​ഫ​​​സ​​​റാ​​​ണ് ലേ​​​ഖ​​​ക​​​ൻ)

Tags : protector Western Ghat Madhav Gadgil Gadgil Ecologist